Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Werk & ernstige psychische aandoeningen 2012

De arbeidsrehabilitatieprogramma’s voor personen met psychische problemen werken in Vlaanderen slechts zelden volgens modelgetrouwe IPS-principes
Het doel van deze Vlaamse studie was om inzicht te krijgen in hoeverre in Vlaanderen binnen de arbeidsrehabilitatietrajecten van personen met ernstige psychische problemen gewerkt wordt volgens de evidence-based principes van het Individual Placement and Support (IPS) model. Gegevens werden verzameld bij 17 bureaus op het gebied begeleid werken, beschut werken en arbeidstraining. De managers van de bureaus hebben de Nederlandse versie van de IPS Fidelity Scale ingevuld. Daarbij ligt de nadruk op vier onderwerpen: 1. baanselectie; 2. integratie van arbeidsdeskundige met GGZ-behandelteam; 3. snel vinden van een baan en begeleiding op de werkvloer; 4. aanwezigheid deskundig personeel op gebied van arbeid. Daarnaast werden met 20 personen interviews afgenomen. Het blijkt dat in Vlaanderen bijna nergens volgens de IPS-principes wordt gewerkt. Vooral de samenwerking tussen arbeidsdeskundigen en GGZ-hulpverleners blijkt minimaal te zijn. De voornaamste barrières om IPS in te voeren wordt door de arbeidsdeskundigen vooral toegeschreven aan omgevingsfactoren –zoals de indruk dat werkgevers geen psychiatrische patiënten in dienst willen nemen en een armoedeval die kan optreden als cliënten gaan werken in plaats van een uitkering te krijgen- en kenmerken van de cliënten. Knaeps J, DeSmet A & Van Audenhove C (2012). The IPS fidelity scale as a guideline to implement Supported Employment. Journal of Vocational Rehabilitation 37 (1), 13-23. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

IPS is effectiever dan een speciaal veteranen arbeidsrehabilitatie programma voor veteranen met een posttraumatische stress-stoornis (PTTS)
In de VS is er een apart Ministerie voor Veteranen Aangelegenheden (VA) en een apart volksgezondheidssysteem voor de opvang en behandeling van veteranen. Zo is er ook een arbeidsrehabilitatieprogramma voor veteranen: de Veterans Health Administration Vocational Rehabilitation Program (VRP). In deze RCT-studie werden voor het eerst de resultaten van het in de Amerikaanse GGZ ontwikkelde evidence-based arbeids rehabilitatie programma Individual Placement and Support (IPS) (N=42) vergeleken met die van de VRP (N=43) voor veteranen met PTTS. Bij de start van de studie waren alle deelnemers werkloos. Na één jaar bleek dat 76% van de IPS-groep regulier betaald had gekregen, tegenover 28% van de VRP-groep. De veteranen van de IPS-groep hadden 2,7 keer meer kans om werk te vinden dan die uit de VRP-groep. De IPS-groep werkte ook substantieel meer weken dan de VRP-groep: namelijk in 42% versus 16% van de mogelijke weken, en ze verdienden in dat gemeten jaar meer dan drie keer zoveel dollars uit regulier betaald werk dan de VRP-groep. Als de jaarinkomsten uit alle bronnen worden vergeleken blijkt de IPS-groep meer dan twee keer zoveel inkomen te hebben. IPS lijkt zeer effectief om ook veteranen met PTTS aan werk te helpen. Davis L, Leon AC, Toscano R, Drebing CE, Ward LC, Parker PE, Kashner TM &. Drake RE (2012). A Randomized Controlled Trial of Supported Employment Among Veterans With Posttraumatic Stress Disorder. Psychiatric Services 63 (5), 464-470. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

Individual Placement and Support (IPS) scoort op alle relevante domeinen significant beter dan andere vormen van arbeidsrehabilitatie
Soms wordt er nog aan getwijfeld of IPS ook op de langere termijn en op andere relevante uitkomstmaten dan ‘aan het werk komen’ effectief is omdat er nog geen standaardisatie is van wat er gemeten en gerapporteerd wordt in de studies die de effectiviteit van IPS meten. In deze Amerikaanse studie werden alle gegevens van vier RCT’s naar de effectiviteit van IPS (N=307) ten opzichte van andere vormen van arbeidsrehabilitatie (N=374) gepoold en de uitkomsten/indicatoren op de volgende domeinen met elkaar vergeleken: 1. het vinden van een baan (job acquisition); 2. baanduur (job duration); 3. aantal uren per week gewerkt; 4. totaal van aantal gewerkte uren en verdiensten. Binnen domein 1 werd gemeten: a. wie van de deelnemers heeft er binnen onderzoeksduur op enig moment gewerkt; b. hoe snel na start project begon men aan eerste baan. Binnen domein 2 werd gemeten: a. aantal gewerkte weken bij elkaar opgeteld; b. hoe lang gewerkt bij baan waar men het langst gewerkt heeft. Binnen domein 3 werd gemeten: a. aantal uren per week gewerkt; b. welk percentage van deelnemers heeft ten minste 20 uur per week gewerkt. Op alle zeven maten die regulier betaald werk meten scoorden de IPS-deelnemers significant beter dan de controlegroepen: effect size van .51 tot .96. De indicatoren binnen elk domein correleren sterk met elkaar, maar tussen de domeinen waren de correlaties tussen de indicatoren variabel. Het blijkt ook dat de maat voor het vinden van een baan (d.i. het percentage dat regulier betaald werk vindt) een goede proxy maat is voor de meeste werkgerelateerde indicatoren, zoals baanduur, aantal uren per week gewerkt en totaal aantal gewerkte uren. Bond GR, Campbell K & Drake RE (2012). Standardizing Measures in Four Domains of Employment Outcomes for Individual Placement and Support. Psychiatric Services 63 (8), 751-757. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

De IPS-25 heeft veelbelovende psychometrische eigenschappen maar scoort lager dan de IPS-15 voor predictieve validiteit
De IPS-15 is in 1997 ontwikkeld om de modelgetrouwe invoering van het IPS-model van begeleid werken te meten. Hoewel de IPS-15 goede psychometrische kwaliteiten heeft, is er te weinig aandacht voor o.a. de invloed van overheidsprogramma’s in verband met het vinden van werk en de ontwikkeling van banen. De auteurs hebben een verbeterde en uitgebreidere versie ontwikkeld, met 25 items: de IPS-25, ook bekend als de Supported Employment Fidelity Scale. In deze Amerikaanse studie worden de psychometrische eigenschappen van de IPS-25 geëvalueerd met behulp van de beoordelingen van ingevulde IPS-25 lijsten en werkgelegenheidscijfers op 79 plaatsen in acht verschillende staten in de VS. De interne betrouwbaarheid blijkt met .88 goed te zijn. De predictieve validiteit, gemeten als de correlatie tussen de IPS-25 en de locale werkgelegenheidscijfers, was .34. Acht van de 25 items zijn significant positief gerelateerd met de uitkomsten van de deelnemers op de indicator regulier betaald werk. Het sterkste verband was er met de items: rol van de arbeidsconsulent, bekendmaken dat deelnemer een psychisch probleem heeft, blijvende ondersteuning en het IPS team vormt een eenheid. De duur van het IPS-programma was ook positief gecorreleerd met de mate waarin de deelnemers regulier betaald werk vonden. Dat gold niet voor de lokale werkloosheidscijfers. Opmerkelijk is dat de predictieve validiteit van de IPS-15 met .39 hoger is dan die van de IPS-25. De IPS-25 is veelbelovend, maar de IPS-15 kan nog niet terzijde geschoven worden. Bond GR, Peterson AE, Becker DR & Drake RE (2012). Validation of the Revised Individual Placement and Support Fidelity Scale (IPS-25). Psychiatric Services 63 (8), 758-763. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

Psychiatrische patiënten met ‘vast werk’ hebben minder positieve symptomen, minder heropnames en grotere sociale netwerken
Deze Amerikaanse studie (N=187) is een secundaire analyse van data uit een RCT waarbij twee arbeidsrehabilitatie-modellen voor cliënten met ernstige psychiatrische aandoeningen vergeleken werden (IPS en DPA, Diversified Placement Approach). Kern van deze studie is om de invloed van het hebben van ‘vast werk’ (= langere tijd onafgebroken werken) op andere domeinen te meten: 1. op positieve en negatieve symptomen, zoals gemeten met de PANNS; 2. op aantal en duur van heropnames; 3.op kwaliteit van leven, zoals gemeten met de Quality of Life Interview (QOLI); 4. op de kwaliteit en kwantiteit van sociale netwerken, gemeten met de Social Network Analysis (SNA). De deelnemers zijn twee jaar gevolgd en er zijn drie metingen geweest. Er werden vier groepen onderscheiden: a. personen die helemaal niet gewerkt hebben; b. personen die heel af en toe gewerkt hebben; c. personen die voor langere tijd niet-regulier betaald werk hebben gehad (b.v. begeleid werken); d. personen die voor langere tijd regulier betaald werk hebben gehad. Het blijkt dat de werkenden significant minder heropnames hadden dan de niet-werkenden. Groep d (regulier betaald werk) had significant minder symptomen dan de andere groepen. Groep c (niet-regulier betaald werk) ontwikkelde duidelijk betere sociale netwerken dan de andere groepen. Psychiatrische cliënten die voor langere perioden werken laten verbeteringen in andere domeinen zien, hoewel niet is uit te sluiten dat degenen die geen werk vinden bij aanvang een slechter klinisch beeld hebben. Kukla M, Bond GR & Haiyi, X (2012). A Prospective Investigation of Work and Nonvocational Outcomes in Adults With Severe Mental Illness Journal of Nervous & Mental Disease 200 (3), 214–222. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

IPS maakt in UK alleen kans als het als een essentieel onderdeel van de GGZ wordt gezien en modelgetrouw wordt ingevoerd
In deze beschouwing wordt verslag gedaan van de implementatie van Individual Placement and Support (IPS) in de Engelse regio Nottingham. In het eerste deel van het artikel wordt kort samengevat met welke elementen bij de implementatie van innovaties in de GGz rekening gehouden moet worden en wat er bekend is over het implementeren van IPS. Succesvolle veranderingen in de gezondheidszorg betreft zes kernelementen: verandering moet bewezen effectief zijn; de omgeving waar de verandering wordt ingevoerd moet goed begrepen worden; de verandering moet aansluiten bij de ontwikkeling van de organisatie; speciaal daarvoor aangewezen personen moeten de verandering faciliteren; initiële implementatie moet door feedback een aanpassing worden gevolgd; de verandering moet geborgd worden. Gezien de recessie en de bezuinigingen in de Engelse gezondheidszorg moet er voor gezorgd worden dat IPS als een essentieel onderdeel van de GGz wordt geaccepteerd. Implementatie van IPS moet aan de volgende voorwaarden voldoen: sterk leiderschap, goede kennis van de organisatorische omgeving waarin IPS ontwikkeld gaat worden, alle stafleden moeten worden getraind in de IPS-principes, commitment van leiding en hulpverleners is essentieel, integratie van algemene rehabilitatie diensten in de GGz, modelgetrouwe invoering. Lange termijn financiering is vereiste voor succesvolle implementatie. In Nottingham is IPS na drie jaar nog niet modelgetrouw ingevoerd. Schneider J & Akhtar A (2012). Implementation of Individual Placement and Support: The Nottingham Experience. Psychiatric Rehabilitation Journal 35 (4), 325-332. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

Chronische thuislozen met psychiatrische problemen en zonder werk vinden onderdak en betaald werk door LA’s HOPE project
In 2003 besloot de Amerikaanse federale regering geld vrij te maken voor demonstratie projecten voor chronisch thuislozen, waarbij huisvesting wordt gesubsidieerd en actieve steun wordt gegeven bij het vinden van werk. Eén van die projecten is Los Angeles’ Homeless Opportunity Providing Employment (LA’s HOPE). Hierbij wordt intensief samengewerkt tussen regionale overheidsinstellingen op gebeid van huisvesting, arbeid en GGz. Inclusiecriteria voor deelname zijn: 1. chronisch thuisloos zijn; 2. DSM As-I diagnose hebben; 3. interesse hebben om gehuisvest te worden en te willen werken. In dit artikel worden de uitkomsten vergeleken tussen een HOPE-groep (N=65) en een controlegroep (N=415) die ook ondersteuning bij vinden van huisvesting en werk werd geboden. De metingen werden 12 maanden vóór en 13 maanden na de werving van de HOPE-groep verricht. Na 13 maanden woonde van de HOPE-groep 50% in permanent gesubsidieerde woningen, tegenover 1% van de controlegroep. De HOPE-groep had gemiddeld 79 dagen onderdak gehad, tegenover 3 dagen van de controlegroep. Van de HOPE-groep had 57% betaald werk gehad, tegenover 22% van de controlegroep. De volgende persoonlijke kenmerken hadden invloed op huisvestinguitkomsten van beide groepen: etniciteit (Afro-Amerikanen minder dagen huisvesting); hoe langer men dakloos geweest was hoe minder dagen huisvesting; degenen die óók drugs gebruikten hadden ook minder dagen huisvesting. LA’s HOPE blijkt zeer effectief te zijn voor een zeer moeilijke doelgroep. Burt MR (2012). Impact of Housing and Work Supports on Outcomes for Chronically Homeless Adults With Mental Illness: LA’s HOPE. Psychiatric Services, 63 (3), 209-215. Trefwoorden: Werk en ernstige psychische aandoeningen

Ook 45-plussers met schizofrenie komen met behulp van IPS eerder aan regulier betaald werk dan met andere vorm van begeleiding
Het aantal oudere personen met schizofrenie neemt toe. Voor hen zijn de specifieke belemmeringen om aan werk te komen: leeftijdsdiscriminatie, langere afwezigheid van de werkvloer en leeftijdsgebonden cognitieve achteruitgang. In deze Amerikaanse RCT werd voor het eerst gekeken naar de effectiviteit van Individual Placement and Support (IPS) (N=30) voor ouderen (45+) in vergelijking met conventionele arbeidsrehabilitatie (CVR)(N=28). 79 % van de deelnemers had de twee jaar voorafgaand aan de RCT geen betaald werk gehad, hoewel 86% ergens in hun leven ten minste 12 maanden achter elkaar had gewerkt. Na één jaar bleek 57% van de IPS-groep regulier betaald werk te hebben tegenover 29% van de CVR-groep. Als gekeken wordt naar alle vormen van betaald werk: 70% van de IPS groep had betaald werk gehad tegenover 36% van de CVR-groep. Binnen de IPS-groep werden betere uitkomsten geassocieerd met een betere functionele capaciteit zoals gemeten met de UCSD Performance-Based Skills Assessment én met recente werkervaring. Ook ouderen met schizofrenie kunnen dus nog aan werk komen met behulp van IPS. Twamley EW, Vella L, Burton CZ, Becker DR, Bell MD & Jeste DV (2012). The efficacy of supported employment for middle-aged and older people with schizophrenia. Schizophrenia Research 135 (1–3), 100–104. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

Ook in Zwitserland is een aangepaste vorm van IPS veel effectiever dan traditionele arbeidsrehabilitatie programma’s
De meeste arbeidsrehabilitatie programma’s voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen volgen in Zwitserland nog steeds het principe van ‘train-place’. In deze RCT werd gekeken of het in de VS ontwikkelde Individual Placement and Support (IPS), dat volgens het principe van ‘place-train’ werkt, ook in de context van de Westeuropese welvaartstaat effectief is in het aan regulier betaald werk helpen van werkloze psychiatrische patiënten. De IPS-groep bestond uit 46 personen, de controle groep (‘train-place’) uit 54. Beide groepen werden twee jaar gevolgd. Het IPS-model moest iets worden aangepast om aan de voorwaarden van het Zwitserse sociale verzekeringsstelsel te kunnen voldoen. Na één jaar bleek gemiddeld 48,2% van de IPS-groep regulier betaald werk te hebben (gehad) tegenover 18,5% in de controlegroep. In het tweede jaar had de IPS-groep gemiddeld 24,5 weken regulier betaald, tegenover 10,2 weken in de controlegroep. Van de IPS-groep had 58,7% op enig moment regulier betaald werk gehad, van de controlegroep slechts 25,9%. Deze verhoudingen komen overeen met eerdere Amerikaanse en Europese studies over IPS. Ook in Zwitserland is IPS effectiever dan traditionele arbeidsrehabilitatie programma’s. Hoffmann H, Jäckel D, Glauser S & Kupper Z (2012). A randomised controlled trial of the efficacy of supported employment. Acta Psychiatrica Scandinavica 125 (2), 157-167. Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen

Meer jongvolwassenen komen met behulp van Supported Employment (SE) aan het werk dan deelnemers uit andere leeftijdsgroepen
In deze Amerikaanse studie werd met behulp van data uit het Employment Intervention Demonstration Program (N=1272) -van de SAMSHA- bekeken of Supported Employment (SE) voor verschillende leeftijdsgroepen verschillende effecten heeft. De volgende leeftijdsgroepen werden vergeleken: jongeren (18-24 jaar), jongvolwassenen (25 tot 30 jaar) en volwassenen (ouder dan 30 jaar). Alle deelnemers hadden een ernstige psychiatrische aandoening. Voor een periode van 2 jaar werd naar de volgende uitkomstmaten gekeken: 1. verwerven van alle soorten werk; 2. verwerven van regulier betaald werk. De groepen jongeren en jongvolwassenen blijken significant vaker zowel enig werk als regulier betaald te krijgen ten opzichte van de groep volwassenen. In die periode van twee jaar had 69.1% van de jongeren, 73,2% van de jongvolwassenen en 58,3% van de volwassenen enige vorm van werk gehad. Echter: de groep jongvolwassenen scoort significant beter dan de andere twee groepen. Andere belangrijke voorspellers voor het verwerven van werk zijn: de verwachting van de deelnemer om op korte termijn werk te krijgen; geen sociale bijstandsuitkering (SSI) hebben en het aantal uren dat de deelnemer aan SE-begeleiding krijgt. Burke-Miller J, Razzano LA, Grey DD, Blyler CR & Cook JA (2012). Supported Employment Outcomes for Transition Age Youth and Young Adults. Psychiatric Rehabilitation Journal 35 (3), 171-179 Trefwoord: Werk en ernstige psychische aandoeningen