Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Werk & ernstige psychische aandoeningen 2010

In Engeland is IPS met begeleid leren effectief voor jongvolwassenen met een eerste psychose
In deze naturalistische Engelse studie (N=166) werd de implementatie van een IPS-benadering inclusief begeleid leren geëvalueerd bij een Vroege Interventie Psychose team voor jonge mensen (gemiddelde leeftijd 22 jaar) met een eerste psychose. Er was een voormeting en metingen na 6, 12, 18 en 24 maanden van zowel de modelgetrouwheid als de werk- en onderwijsuitkomsten. Alle 166 cliënten kregen ten minste 6 maanden lang begeleiding van een IPS-arbeidsbegeleider. Begeleid leren was toegevoegd omdat de eerste psychose vaak optreedt als men nog met een opleiding bezig is. In deze studie werd IPS zeer modelgetrouw ingevoerd. Bij het begin van de IPS-interventie werkte/studeerde 40% van de cliënten. Na 6 maanden was dit tot 71% gestegen. Na 24 maanden had 76% van de deelnemers òf regulier betaald werk òf volgde regulier onderwijs. Van de groep die aan het begin van de interventie werkloos was had 47% na 24 maanden regulier betaald werk. IPS blijkt een effectieve ondersteuning in het behouden of vinden van regulier betaald werk of een reguliere opleiding voor personen die een eerste psychose hebben gehad. Rinaldi M, Perkins R, McNeil K, Hickman & Singh SP (2010). The Individual Placement and Support approach to vocational rehabilitation for young people with first episode psychosis in the UK. Journal of Mental Health 19 (6), 483–491 Trefwoord: Werk en EPA

Engelse werkgevers moeten beter ingelicht worden over arbeidsvaardigheden van psychiatrische patiënten
De Social Exclusion Unit in het VK heeft in 2004 vastgesteld dat mensen met psychische problemen een van de meest uitgesloten groepen in de maatschappij zijn. In dit Engelse onderzoek werden eerst tien HR managers en tien consultants van wervingsbureaus geïnterviewd over hun houding ten opzichte van het aannemen van psychiatrische patiënten. O.a. met behulp van hun antwoorden werd een vragenlijst voor werkgevers (N=41) over dit onderwerp ontwikkeld. Het blijkt dat de consultants geen problemen zien in het voordragen aan werkgevers van mensen met een psychisch probleem. De werkgevers daarentegen denken vaak dat mensen met psychische problemen niet te vertrouwen zijn, supervisie nodig hebben, vaker door ziekte afwezig zijn en niet kunnen worden ingezet in functies waarbij er klantencontact is. Het vooroordeel dat mensen met psychische problemen gevaarlijker en gewelddadiger zijn dan anderen wordt door de media gevoed. Volgens de auteurs kan via de media en via speciaal op werkgevers gerichte campagnes de positie op de arbeidsmarkt voor personen met psychische problemen worden verbeterd. Biggs D, Hovey N, Tyson PJ & MacDonald S (2010). Employer and employment agency attitudes towards employing individuals with mental health needs. Journal of Mental Health Dec 19 (6), 509–516 Trefwoord: Werk en EPA

Arbeidsbegeleiders vinden het vaak moeilijk om de arbeidswensen van IPS-cliënten realistisch te vertalen
De arbeidswensen van de cliënten horen het uitgangspunt te zijn voor de IPS-arbeidsbegeleiders bij het zoeken naar geschikt werk. In deze Amerikaanse kwalitatieve studie (N=22) wordt m.b.v. interviews met arbeidsbegeleiders en hun supervisors in kaart gebracht wat volgens hen succesfactoren en barrières zijn bij het vinden van geschikt werk voor IPS-cliënten. Volgens de arbeidsbegeleiders wordt cliëntgerichtheid door verschillende factoren beïnvloed: 1. Onzekerheid van cliënten over hun eigen capaciteiten; 2. Onderhandelingen over onrealistische verwachtingen bij cliënten over de te bereiken baan; 3. De kwaliteit van de supervisors; 4. Eisen van andere instellingen waar de cliënten mee te maken hebben kunnen haaks staan op cliëntgerichtheid. Veel arbeidsbegeleiders merken op dat de cliëntgerichtheid onder druk komt te staan door de kwantitatieve eisen die door de IPS-benadering worden gesteld: het succes wordt primair gemeten in het percentage cliënten dat aan regulier werk komt en het aantal weken dat er wordt gewerkt. De arbeidsbegeleiders moeten beter getraind worden in het begrijpen van de wensen van hun cliënten.Kostick KM, Whitley R & Bush PW (2010). Client-centeredness in supported employment: Specialist and supervisor perspectives. Journal of Mental Health 19 (6), 523–531 Trefwoord: Werk en EPA

Gerichte training leidt tot betere samenwerking tussen ervaringsdeskundigen en GGZ-hulpverleners binnen GGZ-instellingen
Het inzetten van ervaringsdeskundigen in de Amerikaanse GGZ-instellingen verloopt niet altijd even vlekkeloos. Omdat de ervaringsdeskundigen (die vaak geen specifieke opleiding tot hulpverlener hebben gevolgd) direct samen werken met de traditionele hulpverleners ontstaan er vaak problemen over onderlinge rolverdeling, verschil van opvatting over hoe persoonlijk de ervaringsdeskundigen hun ervaringen met de GGZ delen, over de taakomschrijving, over de geboden sociale steun aan de ervaringsdeskundigen en over wat de ervaringsdeskundigen aan de traditionele hulpverlening kunnen toevoegen. In dit artikel wordt verslag gedaan van de implementatie van het Peer Integration Project (PIP) bij zes verschillende instellingen in New York (N=71). Hierbij gaat het aanstellen van ervaringsdeskundigen samen een training, gericht gezamenlijk doelen stellen en het aanbeiden van consultatie teneinde de genoemde problemen aan te pakken. Het blijkt dat de PIP-strategie leidt tot inclusief denken en handelen bij beide groepen. Gates LB, Mandiberg JM & Akabas SH (2010). Building Capacity in Social Service Agencies to Employ Peer Providers. Psychiatric Rehabilitation Journal 34 (2), 145-152 Trefwoord: Werk en EPA

In de VS is de toegang tot Supported Employment voor chronisch psychiatrische cliënten die tevens in een justitieel traject zitten extra lastig
In de VS heeft tussen de 14% en 31% van de gevangenen een ernstige psychiatrische stoornis (SMI = severe mental illness). Zo’n 45% van de nieuwe gebruikers van de GGz is in aanraking geweest met justitie. Daarnaast heeft slechts 2% van de personen met SMI toegang tot Supported Employment (SE), hoewel 60% van deze groep aan het werk wil. In deze Amerikaanse studie werd op kwantitatieve (N=195) en kwalitatieve (12 diepte-interviews) manier onderzocht hoe de toegang tot SE van de subgroep SMI met een justitieel traject (SMI+CJI) zich verhoudt ten opzichte van de subgroep SMI alleen. Het bleek de SMI+CJI-personen wel toegang tot SE konden krijgen. maar dat ze er twee keer zo lang over deden voordat ze werden toegelaten. Als barrières kwamen uit de interviews naar voren: de SMI+CJI-personen hebben verplichtingen ten opzichte van de reclassering (juridische barrière), ze hebben lage verwachtingen over het vinden van werk gezien hun crimineel verleden, ze hebben meestal geen sociaal netwerk meer over en omdat hun belangrijkste sociale contacten met hulpverleners zijn is de toegang tot SE vaak afhankelijk van de kwaliteit van dat contact (sociale barrières).Frounfelker RL, Glover CM, Teachout A, Wilkniss SM & Whitley R (2010). Access to Supported Employment for Consumers with Criminal Justice Involvement. Psychiatric Rehabilitation Journal 34 (1), 49-56. Trefwoord: Werk en EPA

Over de hele wereld verdienen personen met een ernstige psychische stoornis een derde minder dan het gemiddelde
In dit artikel worden de data van de World Mental Health Surveys (WMH) van het WHO gebruikt om schattingen te maken van wat de kosten zijn van psychische stoornissen op het niveau van menselijk kapitaal. Er werden in totaal meer dan 100.000 personen geïnterviewd in 10 hoge inkomenslanden (waaronder Nederland) en 9 midden- en lage inkomenslanden. Respondenten met een ernstige psychische stoornis verdienden (uit arbeid) gemiddeld 33 per cent minder dan de mediane verdiensten in een land. Er waren weinig verschillen tussen de landen onderling. In de rijke landen leidt dit tot een verlies van 0.8% van het nationaal inkomen, in de andere landen tot een verlies van 0.3%. Psychische stoornissen gaan gepaard met hoge maatschappelijke kosten. Levinson D, Lakoma MD, Petukhova M, Schoenbaum M, Zaslavsky AM, Angermeyer M, Kessler RC et al (2010). Associations of serious mental illness with earnings: results from the WHO World Mental Health surveys. British Journal of Psychiatry 197 (2), 114-121. Trefwoord: Werk en EPA

Enige cliënt factor die werkbehoud binnen Amerikaanse IPS voorspelt is het al dan niet ontvangen van een Supplemental Security Income
In deze Amerikaanse studie werd een regressie analyse uitgevoerd met de gegevens uit vier RCT’s naar de effectiviteit van Individual Placement and Support (IPS) over een periode van 18 maanden, waarover tussen 1996 en 2007 is gerapporteerd (aantal IPS cliënten =307; aantal controle cliënten =374). Deze analyse wordt uitgevoerd omdat de cliënt-kenmerken die het vinden en vooral het behouden van regulier betaald werk voorspellen erg dubbelzinnig zijn. Uit veel onderzoeken komt wel naar voren dat IPS-deelnemers met een groter arbeidsverleden eerder aan het werk komen dan degenen met weinig of geen arbeidsverleden. Uit de regressie-analyse blijkt inderdaad dat degenen met een arbeidsverleden significant vaker aan regulier betaald werk kwamen, maar dat deze groep in het behouden van het werk niet verschilt van andere IPS-deelnemers. De enige duidelijke associatie was dat cliënten met een Supplemental Security Income zowel met of zonder een Social Security Disability Insurance significant minder weken werkten. Alle andere cliëntenkenmerken hebben geen invloed. Dit bevestigt de kracht van IPS.Campbell K, Bond GR., Drake RE, McHugo GJ & Xie H (2010). Client Predictors of Employment Outcomes in High-Fidelity Supported Employment: A Regression Analysis. Journal of Nervous & Mental Disease 198 (8), 556-563. Trefwoord: Werk en EPA

Gerichte bijscholing van ACT-staf leidt tot grote toename van arbeidsparticipatie van ACT-deelnemers
In Amerika is de arbeidsparticipatie van psychiatrische patiënten in ACT-programma’s erg laag. Voor een deel ligt dit aan het feit dat stafleden geen prioriteit aan werk en werkgerelateerde doelen geven. In deze bijdrage wordt verslag gedaan van de effecten van een gerichte training van ACT-stafleden door medewerkers van het Integrated Employment Institute in New Jersey. Een jaar lang werd er twee uur per maand getraind op: 1. Het doen toenemen van het begrip bij stafleden van de relatie tussen werk en herstel; 2. Stafleden in aanraking laten komen met principes en praktijken van effectieve diensten gericht op arbeidstoegeleiding; 3. Ontwikkelen van vaardigheden bij stafleden in het ondersteunen van de deelnemers in het succesvol najagen van hun werkgerelateerde doelen. Het bleek dat na één jaar het aantal cliënten dat regulier betaald werk deed was gestegen van 5% tot 24%. Diensten die met het vinden van werk te maken hebben waren een integraal onderdeel van het ACT-programma geworden. Gao N &. Dolce JN (2010). A Case Illustration of Strategies to Improve Employment Outcomes Among Individuals Receiving ACT Services. American Journal of Psychiatric Rehabilitation 13 (2), 94-104. Trefwoord: Werk en EPA

Er zijn 12 goede meetinstrumenten om arbeidscapaciteit van chronisch psychiatrische patiënt vast te stellen
In deze review worden meetinstrumenten beoordeeld die ontwikkeld zijn om de geschiktheid en vaardigheden om te werken te meten van personen met een ernstige psychiatrische stoornis. In de literatuur hebben de auteurs twaalf geschikte instrumenten gevonden: negen die personen beoordelen tijdens het werk in hun werkomgeving (situationele beoordeling) en drie meetinstrumenten die specifieke vaardigheden meten in een laboratorium situatie (performance based measures). De 12 instrumenten worden beoordeeld op praktische toepasbaarheid, betrouwbaarheid en validiteit en de zes multidimensionele situationele instrumenten ook nog op uitgebreidheid. Er is er niet één die superieur is, maar de auteurs stellen dat situationele beoordelingen het beste zijn. Hiervan zijn de volgende instrumenten relatief het beste: de Work Behavior Inventory (WBI), de Thresholds Monthly Work Evaluation Form (TMWEF) en de Generic Work Behavior Questionnaire (GWBQ). Peer JE & Tenhula W (2010). Assessment of vocational functioning in serious mental illness: A review of situational assessment and performance based measures. Journal of Vocational Rehabilitation, 32 (2) 175-189. Trefwoord: Werk en EPA

Het IPS-model blijkt niet effectief in Londen
In de meeste ontwikkelde landen is 90 per cent van de personen met een ernstige psychiatrische stoornis werkloos. Uit Amerikaanse onderzoeken is naar voren gekomen dat het IPS-model kan bijdragen om werkloosheidscijfer met 30 à 60 per cent te verminderen. In deze Britse studie wordt voor het eerst de effectiviteit van IPS in Engeland getoetst. De RCT (n= 219) vond plaats in 2 Londense districten en de metingen vonden plaats op baseline en na 1 jaar. Het bleek dat het IPS modelgetrouw was toegepast. De resultaten, uitgedrukt in het aantal personen per arm dat regulier betaald werk heeft gedaan in het afgelopen jaar, vielen tegen: er is geen significant verschil tussen beide groepen: 13 per cent in de interventie groep tegenover 7 per cent in de controle groep (RR 1.35, 95%BI 0.95-1.93). Als mogelijke oorzaken van deze afwijkende uitkomst wijzen de auteurs er op dat het succes van IPS waarschijnlijk context afhankelijk is (andere arbeidsmarkt situatie in UK in vergelijking met US) en dat IPS in UK niet structureel is geïntegreerd in de ggz. Om sociale exclusie van psychiatrische patiënten tegen te gaan zijn er naast IPS nog andere interventies nodig. Howard LM, Heslin M, Leese M, McCrone P, Rice C, Jarrett M, Spokes T, Huxley P & Thornicroft G (2010). Supported employment: randomised controlled trial. British Journal of Psychiatry 196 (5), 404-411 Trefwoord: Werk en EPA

Personen met een autistische stoornis hebben veel ondersteuning nodig om werk te vinden of te behouden
In 2007 was in de VS de prevalentie van autistische spectrum stoornis (ASS) 1 op elke 150 kinderen (1 op 94 jongens). Als deze jongeren niet meteen na hun opleiding werk vinden, blijft 70% voor de rest van hun leven werkloos. Volgens de Individuals with Disabilities Education Act (IDEA) uit 1990 moet ook voor studenten met ASS een overgangsplanning worden gemaakt om deze personen met het arbeidsproces in contact te brengen. In dit themadeel van drie artikelen is aandacht voor strategieën die de kans op succes vergroten om werk te vinden met ASS en worden er praktische voorbeelden gegeven van on-the-job ondersteuning. Een van die interventies is Positive Behavior Support (PBS), waarbij o.a. gebruik wordt gemaakt van functionele gedragsbeoordeling en het voorkomen van probleemgedrag op de werkvloer. Binnen de Vocational Rehabilitation programma’s moeten er specifieke ondersteunende methodieken worden ontwikkeld om de groeiende groep van ASS-personen beter te gaan begeleiden. Schall CM, Chappel SL, Hendricks D et al (2010). [Themagedeelte van drie artikelen over Autisme en werk]. Journal of Vocational Rehabilitation 32 (2), 109-134 Trefwoord: Werk en EPA

Regulier betaald werk vergroot meestal persoonlijk welzijn en self-efficacy bij deelnemers IPS-traject, maar soms ook niet
In deze kwalitatieve studie uit Hong Kong werden 13 personen uitgebreid geïnterviewd over hun sociaal-psychologisch functioneren tijdens een IPS-traject waarin ze minimaal drie maanden regulier betaald werk voor 20 uur per week uitvoerden. Acht van de 13 personen- allen met een ernstige psychiatrische stoornis- werden na zes maanden voor een tweede maal geïnterviewd. Voor de meeste geïnterviewden geldt dat het uitvoeren van regulier betaald werk hun persoonlijk welzijn en self-efficacy deed toenemen. Genoemd worden: betere kwaliteit van leven, groter sociaal netwerk, meer geld, meer structuur in eigen leven, gevoel waardevol te zijn, betere band met de familie. Daarnaast kregen sommige geïnterviewden kans om hun arbeidscompetenties binnen de baan te vergroten. Opmerkelijk is dat sommigen ook een negatieve invloed op hun welbevinden als gevolg van het deelnemen aan regulier betaald werk noemen. Genoemd worden: fysieke en psychologische uitputting, verlies uitkering, minder tijd voor vrienden en familie. De begeleiders moeten vooral oog krijgen voor die mogelijk negatieve aspecten van het hebben van werk om uitval op termijn te voorkomen. Siu, P.S.K., Tsang, H.W.H. & Bond, G. R. (2010). Nonvocational outcomes for clients with severe mental illness. Journal of Vocational Rehabilitation 32 (1), 15-24 Trefwoord: Werk en EPA

Hulpverleners: angst voor verlies van sociale uitkering is voor Amerikaanse psychiatrische patiënten grootste hindernis voor regulier betaald werk
Slechts tien percent van de deelnemers aan ACT-programma’s vindt regulier betaald werk. In dit Amerikaanse onderzoek werden de barrières in kaart gebracht die volgens ACT-stafleden (N=134) hun cliënten het meest in de weg staan om aan het werk te komen. De gegevens werden verzameld door middel van het afnemen van vragenlijsten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. Opvattingen van de stafleden;2. Barrières bij cliënten volgens de stafleden; en 3. Barrières bij stafleden om meer aandacht aan het vinden van werk te besteden. De belangrijkste resultaten voor elke sectie zijn: Ad1. Terugkeren naar werk wordt door de hulpverleners als topprioriteit gezien; Ad 2. De hulpverleners denken dat voor de cliënten de angst om hun sociale uitkering te verliezen de belangrijkste barrière is om weer aan het werk te gaan; Ad 3. De grootste barrière voor de hulpverleners zelf is dat ze vinden dat klinische problemen prioriteit hebben. Waynor, W.R. & Pratt, C.W. (2010). Barriers to Achieving Employment Outcomes: Assessing Assertive Community Treatment Staff. American Journal of Psychiatric Rehabilitation 13 (1), 9-21 Trefwoord: Werk en EPA

Discrepantie tussen stafleden en chronisch psychiatrische patiënten over inschatting werk-gerelateerde self-efficacy
Zelfs de evidence-based IPS-interventie kan 38% van de deelnemers niet aan regulier betaald werk helpen. Hierin kan mogelijk verbetering komen als op individueel niveau de arbeidsrehabilitatie werkers beter kunnen aansluiten bij de wensen van de chronisch psychiatrische patiënten. Er lijkt een verband te zijn tussen individuele werk-gerelateerde self-efficacy en de mate van succes op de arbeidsmarkt. Self-efficacy kan worden opgevat als het vermogen en de overtuiging om adequaat een taak te kunnen uitvoeren. In deze Australische studie werd de Work-Related Self-Efficacy schaal (WSS-37) bij 32 cliënten van arbeidsrehabilitatie projecten en bij 17 stafleden afgenomen. Tegen de verwachting in blijkt de inschatting van de self-efficacy van de cliënten tussen beide groepen sterk uiteen te lopen. Daar staat tegenover dat de cliënten wiens hulpverleners meer kennis van hun ondersteuningsbehoeften hebben het beter doen op de arbeidsmarkt. Rampton, N., Waghorn, G., De Souza, T. & Lloyd, C. (2010). Employment Service Provider Knowledge of Service User Assistance Needs. American Journal of Psychiatric Rehabilitation 13 (1), 22-39. Trefwoord: Werk en EPA

De mate van bereidheid om te gaan werken is meetbaar bij psychiatrische patiënten in een rehabilitatietraject
In deze Amerikaanse studie werd de constructvaliditeit gemeten van het concept ‘bereidheid om aan het werk te gaan’ bij personen met een ernstige psychiatrische stoornis. Bij 111 werkloze deelnemers aan een Supported Employment (SE) programma werden de volgende instrumenten maandelijks afgenomen over een periode van een half jaar: 1. Drie instrumenten die ‘bereidheid’ meten:de Psychiatric Rehabilitation Readiness Determination Profile-Interviewer Rated (PRRDP-I), de Psychiatric Rehabilitation Readiness Determination Profile-Self Report (PRRDP-S), Vocational Rehabilitation Readiness Survey (VRRS); twee instrumenten die symptomen meten: de BPRS en de BSI en één instrument dat werkuitkomsten meet: Employment and Program Participation Follow-Up Questionnaire. Het blijkt dat de intentie om te gaan werken, om een concreet werkdoel te willen halen op een valide wijze te meten is bij deelnemers aan SE-programma’s. Als deelnemers een lage bereidheid hebben –om wat voor reden dan ook- om aan het werk te gaan, neemt de slaagkans van een SE-traject flink af. Als die lage bereidheid is vastgesteld, kunnen de hulpverleners beter eerst hier aan gaan werken. Roberts, M. M. & Pratt, C. C. (2010). A Construct Validity Study of Employment Readiness in Persons with Severe Mental Illness. American Journal of Psychiatric Rehabilitation 13 (1), 40-54. Trefwoord: Werk en EPA

Sterk verband tussen opleidingsniveau en kans op vinden van werk geldt ook voor personen met een psychische stoornis
Volgens de Human Capital Theory betaalt een investering in opleiding in het algemeen en training op de werkvloer zich altijd terug in toenemende inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. In deze Amerikaanse studie wordt de geldigheid van de Human Capital Theory voor personen met een psychische stoornis getest. Aan de studie namen 200 recent werkloos geworden personen deel die zich verplicht gemeld hadden bij een centrum dat werkloosheidsuitkeringen verstrekt. Qua leeftijd, opleidingsniveau en aantal jaren gewerkt in afgelopen vijf jaar waren de 200 personen gelijk. Alleen één groep van 100 personen had of heeft een zelf gerapporteerde psychische stoornis: m.n. ernstige depressie (60%), bipolaire stoornis (18%), angststoornis (15%); de andere groep rapporteerde vrij te zijn van psychische stoornissen. Na zes maanden was het percentage dat weer aan het werk was voor beide groepen nagenoeg gelijk: psychische stoornissen groep: 67%; andere groep: 61%. Er was geen verband met de ernst van de psychiatrische symptomen. Een latere aanvang van de psychiatrische stoornis deed de kans op het vinden en behouden van werk toenemen. Gao, N., Gill, K. J., Schmidt, L. T, Pratt, C.W. (2010). The application of human capital theory in vocational rehabilitation for individuals with mental illness. Journal of Vocational Rehabilitation 32 (1), 25-33 Trefwoord: Werk en EPA