Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Rehabilitatie & participatie 2016

Voor daklozen met psychische problemen is Housing First succesvol in het bieden van stabiele huisvesting en in het verbeteren van het functioneren
De Housing First (HF) interventie biedt aan dakloze mensen met psychische- en verslavingsproblemen meteen aan het begin van het begeleidingstraject, zonder verdere voorwaarden, huisvesting. Daarnaast krijgen de cliënten ondersteuning bij hun herstelproces. In Canada liep vanaf 2008 tot en met 2012 de eerste 5-jarige Housing First RCT (At Home/Chez Soi) in vijf grote steden. In deze Canadese studie werden -in de periode 2009-2011 gerekruteerd en 24 maanden lang gevolgd- voor Toronto de resultaten van de groep die de HF-interventie en naar behoefte Assertive Community Treatment (ACT) kreeg aangeboden (HF+ACT-groep) (N=97) vergeleken met die van de groep die Treatment as Usual (TAU) (N=100) kreeg. De primaire uitkomstmaat was stabiliteit van huisvesting, vastgesteld met de Residential Timeline Follow-back (RTLFB). Secundaire uitkomstmaten waren kwaliteit van leven (gemeten met de Euro Qol EQ-5D) en algemeen functioneren, gemeten met de Multnomah Community Ability Scale (MCAS). Daarnaast werd gemeten: ernst van symptomen (Colorado Symptom Index-CSI), aantal dagen in ziekenhuis, middelengebruik (GAIN Substance Use Disorder Scale Short Screener), maatschappelijke integratie (Community Integration Scale) en gebruik van gezondheidszorg en justitie. Alle data werden verzameld op baseline, na 6, 12, 18 en 24 maanden. Over 24 maanden had de HF+ACT-groep (73,6%) voor een veel langere periode stabiele huisvesting gehad dan de TAU-groep (27,8%): het gemiddelde verschil was 45.8%. Voor de kwaliteit van leven werden er geen significante verschillen tussen beide groepen gevonden. De HF+ACT-groep ging significant beter functioneren dan de TAU-groep. Ook had de HF-ACT-groep minder psychiatrische opnames en minder arrestaties.
O’Campo P, Stergiopoulos V, Nir P, Levy M, Misir V, Chum A, Arbach B, Nisenbaum R, To MJ, Hwang SW. (2016). How did a Housing First intervention improve health and social outcomes among homeless adults with mental illness in Toronto? Two-year outcomes from a randomised trial. BMJ Open. 2016 Sep 12;6(9), e010581.
Trefwoord: Rehabilitatie & participatie

In Engeland wordt helft van personen met schizofrenie plus complexe problemen binnen 18 maanden na opname succesvol ontslagen en begeleid
In Engeland bieden intramurale rehabilitatieklinieken hulp aan personen met de diagnose schizofrenie of schizo-affectieve stoornis met bijkomende problemen zoals slechte response op antipsychotica en/of cognitieve beperkingen en/of pervasieve negatieve symptomen en/of middelenmisbruik en uitdagend gedrag. Deze complexe groep maakt slechts 10 à 20% uit van de personen met een psychose, maar aan hen wordt 25 à 50% van het totale GGZ-budget besteed. Deze Engelse prospectieve studie (50 locaties; 329 patiënten) onderzoekt hoe effectief deze klinieken werken door te kijken naar de uitkomsten op de lange termijn, de hoogte van de kosten en voorspellers voor betere uitkomsten. De primaire uitkomsten na 12 maanden waren: sociaal functioneren gemeten met de Life Skills Profile; de duur van de intramurale opname en succesvol ontslag naar de samenleving zonder heropnames. Activiteiten van de patiënten werden gemeten met de Global Assessment of Functioning  en de Time Use Diary. De kwaliteit van de klinieken werd beoordeeld met de Quality Indicator for Rehabilitative Care (QuIRC). Alle data werden verzameld uit de administratie van de klinieken en interviews met hulpverleners. De analyses werden gedaan met multivariabele regressie modellen. Het bleek dat de kwaliteit van de hulpverlening niet geassocieerd wordt met het sociale functioneren van de patiënten of de duur van de opname. Na 18 maanden waren de meeste patiënten succesvol ontslagen (56%) of klaar voor ontslag (14%). Hierdoor worden de zorgkosten omlaag gebracht. Factoren die geassocieerd worden met succesvol ontslag zijn: de hersteloriëntatie van de kliniek (OR=1.04), activiteitenniveau van de patiënt (OR=1.03) en sociale vaardigheden van de patiënt bij begin van de opname (OR=1.13).
Killaspy H, Marston L, Green N, Harrison I, Lean M, Holloway F, Craig T, Leavey G, Arbuthnott M, Koeser L, McCrone P, Omar RZ, King M. (2016). Clinical outcomes and costs for people with complex psychosis; a naturalistic prospective cohort study of mental health rehabilitation service users in England. BMC Psychiatry. Apr 7;16:95.
Trefwoord: Rehabilitatie & participatie

Voorlopige resultaten wijzen erop dat Mental Health First Aid (MHFA) op het platteland tot verbetering van geestelijke gezondheid kan leiden
De training Mental Health First Aid (MHFA) is een EHBO cursus om eerste hulp te leren geven aan mensen met ernstige en/of acute psychische klachten en wordt ook aangeprezen als een middel om op het platteland op bevolkingsniveau de geestelijke gezondheid te bevorderen. In deze Amerikaanse studie werd gebruik gemaakt van de vragenlijsten die door 44.273 deelnemers aan MHFA-trainingen zijn ingevuld op 2651 rurale en stedelijke locaties in 50 staten van de VS. De mate van ruraliteit werd vastgesteld met behulp van Rural-Urban Commuting Area Codes. Van de deelnemers bleek 18,7% op het platteland te wonen. Daarnaast werden 16 trainers die MHFA op rurale locaties gegeven hadden geïnterviewd. MHFA kan bijdragen aan bewustzijn van problemen met geestelijke gezondheid en middelengebruik en aan vermindering van stigma waardoor hulpzoekgedrag gestimuleerd kan worden. Over het algemeen was de Mental Health Literacy (MHL) – MHL=kennis en opvattingen over psychische stoornissen die bijdragen aan hun herkenning, management en preventie- bij de plattelanders iets lager dan bij de stedelingen. Omdat de rurale infrastructuur op het gebied van de Ggz en verslavingszorg te kort schiet kan het zijn dat niet tegemoet gekomen kan worden aan de extra vraag naar zorg die voortkomt uit de MHFA-trainingen. Daar staat tegenover dat de MHFA-trainingen motiverend kunnen werken om nieuwe vormen van dienstverlening te ontwikkelen.
Talbot JA, Ziller EC, Szlosek DA. (2016). Mental Health First Aid in Rural Communities: Appropriateness and Outcomes. J Rural Health. Online: 2016 Jan 28.
Trefwoord: Rehabilitatie & participatie

Mental Health First Aid (MHFA) training draagt positief bij aan geestelijke gezondheidsvaardigheden
De training Mental Health First Aid (MHFA) is een EHBO cursus om eerste hulp te leren geven aan mensen met ernstige en/of acute psychische klachten. Deze training wordt veel in de VS gegeven om de Mental Health Literacy (MHL) – de geestelijke gezondheidsvaardigheden – te verhogen. MHL wordt omschreven als “kennis en opvattingen over psychische stoornissen die bijdragen aan hun herkenning, management en preventie”. Een MHFA-training duurt 12 uur. In deze Amerikaanse studie (n=36.263) werd onderzocht of MHFA inderdaad bijdraagt aan meer vertrouwen in de eigen MHL en of verschillen gevonden worden tussen etnische groepen. De data komen uit de feedback formulieren van deelnemers aan MHFA-trainingen. Daarin waren 12 vragen opgenomen waarmee MHL-vertrouwen werd gemeten. Deze studie heeft dus geen pre-post design. Multiple regressie analyses werden gebruikt om verschillen in MHL-vertrouwen te meten. Het bleek dat bij de meeste deelnemers het vertrouwen om in staat te zijn verschillende vaardigheden en kennis te kunnen toepassen in verband met MHL was toegenomen. Men dacht in staat te zijn iemand met een psychisch probleem of crisis te kunnen herkennen en er een invoelend gesprek mee te kunnen voeren. Er waren wel verschillen tussen de verschillende etnische groepen (Native Americans; Zwarten; Latino’s; Aziaten en blanken) maar die verschillen waren klein.
Crisanti AS, Luo L, McFaul M, Silverblatt H, Pyeatt C. (2016). Impact of Mental Health First Aid on Confidence Related to Mental Health Literacy: A National Study With a Focus on Race-Ethnicity. Psychiatr Serv. 67 (3), 350-3.
Trefwoord: Rehabilitatie & participatie

Ook voor middelbare scholieren is Mental Health First Aid (MHFA) een haalbare en effectieve training
De training Mental Health First Aid (MHFA) is een EHBO cursus om eerste hulp te leren geven aan mensen met ernstige en/of acute psychische klachten en is in 2001 in Australië ontwikkeld. Omdat zeker de helft van de psychische problemen die zich in een leven aan iemand voordoen vóór het 18de jaar begint, is het van belang dat in die fase adequaat wordt gereageerd. Veel adolescenten hebben een lage Mental Health Literacy (MHL) – MHL=kennis en opvattingen over psychische stoornissen die bijdragen aan hun herkenning, management en preventie- stigmatiserende houdingen ten opzichte van personen met een psychische stoornis en een gebrek aan vaardigheden om met peers met psychische problemen om te gaan. Daarom werd ‘teen MHFA’ ontwikkeld, een training van 3 maal 75 minuten die aan 15- tot en met 18-jarigen in schoolklassen wordt gegeven. In deze Australische studie wordt het programma beschreven en verslag gedaan van een eerste evaluatie. Op 4 scholen kregen 988 scholieren de ‘teen MFHA’ training, 520 scholieren van gemiddeld 16 jaar hebben de baseline vragenlijst ingevuld, maar slechts 241 vulde de post-test en na 3 maanden de vragenlijst in. De eerste analyses hebben dus weinig statistische power. Er werden statistisch significante verbeteringen gevonden in de MHL, in het vertrouwen om MFHA aan een peer met een mogelijk psychisch probleem te geven en in het eerder hulp bij een counselor of leraar te zoeken. Daarnaast was er een significante afname in stigmatiserende houdingen. teen MFHA is een haalbaar programma voor middelbare scholen.
Hart LM, Mason RJ, Kelly CM, Cvetkovski S, Jorm AF (2016). ‘teen Mental Health First Aid’: a description of the program and an initial evaluation. Int J Ment Health Syst. 2016 Jan 19;10:3.
Trefwoord: Rehabilitatie & participatie

Deelnemers aan Canadese Housing-First-met-ACT-projecten hebben na 2 jaar langer stabiele huisvesting en betere kwaliteit van leven dan controlegroepen
Uit eerder onderzoek bleek dat het Canadese ‘Pathways to Housing’ Housing First-model (HF) met Assertive Community Treatment (ACT) zeer veelbelovend was. In dit artikel worden de resultaten na twee jaar van de in vijf Canadese steden uitgevoerde RCT naar effectiviteit van HF+ACT gepresenteerd. De resultaten na 1 jaar zijn eerder verschenen. Geïncludeerd werden alleen dakloze personen met ernstige psychische problemen die op de Multnomah Community Ability Scale (MCAS) lager dan 62 scoorden. Er werd gerandomiseerd naar twee groepen: HF+RCT (n=469) of Treatment as Usual (TAU) (n=481). Bij TAU werd alle beschikbare hulp aangeboden, waaronder ook huisvestingsprogramma’s behalve HF. De primaire uitkomstmaten waren: mate van stabiele huisvesting en maatschappelijk functioneren. De secundaire uitkomstmaten: zelf-gerapporteerde gezondheidstoestand, psychische symptomen, fysieke en psychologische integratie, middelengebruik, kwaliteit van leven, arrestaties, ziekenhuisopnames. De data werden verzameld met o.a.: de Residential Time-Line Follow-Back Inventory (RTLFB), de Perceived Housing Quality measure, het Quality of Life Interview (QLI), de EQ-5D, de Colorado Symptom Index en de Global Assessment of Individual Needs Short Screener-Substance Problem Scale. Het bleek dat de HF+ACT-deelnemers veel langer stabiele huisvesting hadden dan de TAU-groep: 71% versus 29% van de tijd over 2 jaar. De HF+ACT groep had binnen 73 dagen huisvesting, de TAU-groep na 220 dagen. De HF+ACT-groep vond hun huisvesting beter, rapporteerde een hogere kwaliteit van leven en functioneerde beter in de samenleving dan de TAU-groep. Na 2 jaar werden de verschillen tussen beide groepen wel minder.
Aubry T, Goering P, Veldhuizen S, Adair CE, Bourque J, Distasio J, Latimer E, Stergiopoulos V, Somers J, Streiner DL, Tsemberis S. (2015). A Multiple-City RCT of Housing First With Assertive Community Treatment for Homeless Canadians With Serious Mental Illness. Psychiatr Serv. Online: 2015 Dec 1.
Trefwoord: Rehabilitatie & participatie