Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Rehabilitatie & participatie 2012

Cliënten van Nederlandse begeleid zelfstandig wonen projecten horen er sociaal meer bij dan RIBW-cliënten
Uit veel studies blijkt dat mensen met een ernstige psychische aandoening (EPA) zich geen volwaardig deelgenoot van een gemeenschap voelen (voelen geen “sociale inclusie”). In Nederland zijn er twee soorten begeleid wonen instellingen voor EPA. Een Regionale Instelling voor Beschermd Wonen (RIBW) is een residentiële voorziening in de samenleving, waarin veel hulp en ondersteuning wordt geboden. Daarnaast zijn er Begeleid Zelfstandig Wonen (BZW) projecten waarin men zelf een huurcontract heeft en psychosociale ondersteuning krijgt. In deze studie –die onderdeel is van de UTOPIA studie- wilde men inzicht krijgen in welke mate bewoners van RIBW-en (N=154) en BZW-projecten (N=101) zich deelgenoot van de gemeenschap voelen en of er verschillen in sociale inclusie tussen beide groepen bestaat. De cliënten hielden enige tijd een dagboek bij waarin ze de volgende dingen aangaven: dagelijkse activiteiten (alleen of met anderen), sociale activiteiten (uitgezonderd contacten met hulpverleners) en deelname aan werkgerelateerde activiteiten. 75 hulpverleners verstrekten sociaal-demografische gegevens over de cliënten, klinische data en vulden voor iedereen de Health of the Nation Outcome Scales (HoNOS) in. BZW-bewoners blijken significant actiever – zowel alleen als samen met anderen- te zijn dan RIBW-bewoners. 19% van de variantie in het activiteitenniveau kan verklaard worden door het onafhankelijke wonen. De BZW-bewoners kregen vaker bezoek en gingen vaker bij anderen op bezoek dan RIBW-bewoners. Op het gebied van werkgerelateerde activiteiten was er geen verschil tussen beide groepen: slechts 8% van beide groepen had regulier betaald werk. Een opmerkelijke uitkomst is dat de BZW-bewoners veel meer onvervulde wensen op sociaal gebied hebben en minder tevreden zijn met het dagelijks leven. De Heer-Wunderink C, Visser E, Sytema S & Wiersma D (2012). Social Inclusion of People With Severe Mental Illness Living in Community Housing Programs. Psychiatric Services 63 (11), 1102-1107. Trefwoord: Rehabilitatie en participatie

Nieuw Amerikaans case-managementsmodel (GIPS) biedt effectieve ondersteuning bij begeleid wonen aan dakloze veteranen met minder ernstige psychische problemen
Het Housing First model is bewezen effectief in de VS voor mensen met een ernstige psychische aandoening. Over het algemeen wordt binnen de begeleid wonen programma’s in de VS intensieve case-management begeleiding ingezet. Maar dat is misschien niet altijd nodig. Het Amerikaanse Ministerie van Huisvesting heeft samen met het Ministerie van Veteranen Aangelegenheden, afdeling Begeleid Wonen (HUD-VASH) een pilot uitgezet om de effectiviteit van een minder intensief case-managmentsmodel uit testen als alternatief voor het Housing First model. Het gaat om het Group Intensive Peer-Support Model (GIPS), waarbij een case-manager een groep samen met ervaringsdeskundigen begeleid. De groepen bieden actieve ondersteuning aan deelnemers om aan speciale huisvestingsvouchers te komen en bij het zoeken naar een woning. In deze studie wordt verslag gedaan de effectiviteit van de GIPS bij dakloze veteranen. Uit de administratie van de HUD-VASH werden gegevens verzameld over de achtergrond van de veteranen, hun huisvestingscarrière, werk en inkomen, klinische status, contacten met case managers en hoe en wanneer ze aan een woning kwamen. Over het algemeen waren dit mensen met een minder ernstige psychiatrische problematiek. Deze data werden bij twee groepen met elkaar vergeleken: een groep die nog geen GIPS had gehad (N=102) en een die wel GIPS had gehad (N=167). Beide groepen werden vergeleken met controlegroepen die ook bij de HUD-VASH waren ingeschreven. Het blijkt dat de implementatie van GIPS samenhangt met grotere sociale integratie, in totaal waren er meer contacten tussen case-managers en cliënten, en de GIPS-deelnemers komen sneller aan hun huisvestingsvouchers dan de andere groepen. GIPS past in een begeleid wonen model dat aansluit bij de herstelbenadering. Tsai J & Rosenheck RA (2012). Outcomes of a Group Intensive Peer-Support Model of Case Management for Supported Housing. Psychiatric Services 63 (12), 1186-1194. Trefwoord: Rehabilitatie en participatie