Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Signaleringen herstel & herstelondersteuning

2018 (ga naar deze signaleringen)

  • De MERIT-therapie kan bijdragen aan verbetering van de metacognitieve capaciteiten en zo het herstelproces bij personen met schizofrenie stimuleren
  • Uit RCT blijkt dat Illness Management and Recovery (IMR) programma geen significant effect heeft op functioneren, symptomen en zorggebruik
  • Cliënten die functioneel hersteld zijn ervaren een op herstel gebaseerd zorgsysteem anders dan cliënten die dat niet zijn
  • Micro-affirmaties van hulpverleners worden door personen met psychische problemen als waardevol en steunend ervaren
  • Deelname aan creatieve workshops door mensen met ernstige psychische aandoeningen kan tot verhoging psychologisch welbevinden en sociale competenties leiden
  • In hoeverre verschillende stakeholders zich verantwoordelijkheid voelen om mensen met psychische problemen te ondersteunen hangt af van politieke ideologie en moreel standpunt over zorg
  • Door zelfmanagement interventie ervaart een groot deel van personen met een bipolaire stoornis meer kracht en controle over het eigen leven
  • Duur van Onbehandelde Ziekte (DOZ) is een belangrijkere voorspeller van herstel dan Duur van Onbehandelde Psychose (DOP)
  • Interventies gericht op versterken van sociaal kapitaal hebben veelbelovende effecten op de geestelijke gezondheid
  • Burgerschapsprojecten zijn gericht op inclusie en deelname van iedereen in de samenleving en sluiten aan bij de herstelbeweging
  • Er zijn verschillende percepties over wie verantwoordelijk is voor de zorgbehoeften van personen met psychische problemen
  • De ACQ-CMH-vragenlijst evalueert in hoeverre geestelijke gezondheids- programma’s de verworven vermogens van de cliënten ondersteunen

 

2017 (ga naar deze signaleringen)

  • Bij mensen met ernstige psychische problemen is er een verband tussen hoop en de mate van psychiatrische symptomen
  • Herstelconcept blijft een complex construct en kan als een subjectief proces en als een objectieve uitkomst gezien worden
  • Systematische review: vroege interventie bij een Eerste Psychotische Episode (EPE) is belangrijke factor voor optreden van functioneel herstel
  • Herstel is voor personen met een psychose een individueel proces zonder een duidelijk eindpunt
  • Ook op lange termijn is Sociale Hersteltherapie effectief en een veelbelovende psychosociale interventie voor personen met een eerste psychose
  • Meta-analyse en systematische review: bij personen met een Eerste Psychotische Episode (EPE) voldoet op de langere termijn 58% aan criteria voor remissie en 38% aan de criteria voor herstel
  • Duidelijk verband tussen mate van persoonlijk herstel en ervaren van welzijn bij personen met schizofrenie
  • Het biomedische model is voor cliënten te beperkt om hun ervaringen mee te kunnen duiden
  • Review: herstel van ernstige psychische aandoeningen blijft in onderzoek zowel als een subjectief proces als een objectieve uitkomst gezien worden
  • Interventies die eigen oordeel over stemmingswisselingen bij een Bipolaire Stoornis minder heftig maken bevorderen het herstel
  • Scoping review: vertalen van herstelprincipes naar de klinische praktijk van de acute psychiatrie door verpleegkundigen verlaagt kans op agressie
  • Het Integrated Recovery-oriented Model (IRM) voor de inrichting van een nieuwe ggz draait om herstel van hoop, competenties en sociale binding
  • Er is enig bewijs dat specifieke interventies gericht op het vergroten van sociale deelname van personen met psychische problemen succesvol zijn
  • Met juiste implementatiestrategie zijn lichamelijke oefeningen voor personen met een ernstige psychische aandoening in de reguliere ggz in te voeren
  • Op basis van kenmerken van persoonlijk herstel zijn er bij personen met schizofrenie drie verschillende groepen te onderscheiden

 

2016 (ga naar deze signaleringen)

  • Nog steeds zijn de herstelprincipes in geen enkel land integraal onderdeel van de geestelijke gezondheidszorg
  • Combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden om herstelproces te bestuderen levert unieke inzichten op
  • Binnen het herstelproces wordt het domein ‘een zinvolle dag’ geassocieerd met kameraadschap, productiviteit, stabiliteit en autonomie
  • Voor deelnemers aan Illness Management and Recovery-programma zijn het leren doelen stellen en hanteren van symptomen het belangrijkst
  • Herstelgerichte begeleiding door hulpverleners in Britse intramurale instellingen verbetert met geïntegreerde trainingen met duidelijk leiderschap
  • In Engeland hebben managers een positiever beeld van de herstel-oriëntatie van de ambulante GGZ dan de hulpverleners en de cliënten
  • Geïntegreerde algemeen medische én psychiatrische zelfmanagement interventies zijn veelbelovend
  • Groot deel van GGZ-hulpverleners zien herstel bij psychose op de eerste plaats als biomedisch herstel
  • De psychometrische kwaliteit van meetinstrumenten die zelfmanagement bij schizofrenie meten is redelijk tot slecht
  • Bij personen met schizofrenie die aangeven een hoge mate van persoonlijk herstel te ervaren wordt minder suïcide-ideatie gevonden
  • In Engeland maken de User-Led organisaties voor personen met ernstige psychische problemen steeds meer deel uit van het reguliere GGz-systeem
  • Personen met bepaalde neurocognitieve beperking kunnen niet optimaal profiteren van Illness Management and Recovery programma (IMR)
  • Er kunnen drie fasen of stadia onderscheiden worden in het herstelproces
  • Klinisch herstel en persoonlijk herstel zijn verschillende constructen en verschillende meetinstrumenten brengen verschillende aspecten van herstel in beeld
  • Het weer actief gaan deelnemen aan het dagelijkse leven kan een belangrijke dimensie van het herstelproces zijn
  • Het herstelconcept ‘een zinvolle dag’ is eenvoudig te meten en geeft een indicatie van de mate van herstel

 

2015 (ga naar deze signaleringen)

  • Theoretisch goed onderbouwde Engelse REFOCUS interventie lijkt herstel-benadering in ambulante ggz te gaan stimuleren
  • Het herstelvertoog staat haaks op het dominante medische vertoog in de ggz
  • In het individuele herstelproces kan de rol van de familie in verschillende stadia anders zijn
  • De nieuwe Australische Support Facilitator vindt langzaam zijn plaats in het brede ggz-veld
  • In de praktijk loopt ‘een vriendendienst aanbieden’ in de GGZ uiteen van een professionele of therapeutische relatie tot iets dat op een natuurlijke vriendschap lijkt
  • Het (schriftelijk) her-vertellen van het levensverhaal kan een belangrijke rol spelen in het herstelproces
  • Personen met ernstige psychische aandoeningen (EPA) die aangeven anderen te willen helpen scoren hoog op maten die herstel meten
  • Herstel wordt door hulpverleners soms opgevat als gericht op het bevorderen van de belangen van de eigen instelling
  • Familieleden van personen met een ernstige psychische aandoening kunnen een stimulerende of een remmende invloed hebben op het herstelproces
  • De Zweedse Geestelijke Gezondheid Eerste Hulp Training (GGEHT) geeft de deelnemers meer vertrouwen in de omgang met personen met psychische problemen
  • De psychometrische eigenschappen van de Zweedse versie van de Recovery Self-Assessment (RSA) schaal zijn goed
  • Vanuit het perspectief van de cliënten is herstel een individueel proces waarbij leren, sociale relaties en wilskracht van groot belang zijn
  • Ondanks herstelondersteunend trainingsprogramma voor hulpverleners wordt de zorg door de cliënten na de training niet als méér op herstel gericht ervaren
  • Hulpverleners in de ambulante GGz missen enkele belangrijke competenties om het herstelproces van hun cliënten te ondersteunen
  • Personen in herstelproces zetten vele competenties in om zich sociaal te verbinden en zich als verantwoordelijke burger te gedragen

 

2014 (ga naar deze signaleringen)

  • De psychometrische eigenschappen van de Questionnaire about the Process of Recovery (QPR) zijn goed
  • Nog niet veel bewijs voor de effectiviteit van Peer Recovery Support voor personen met een middelenverslaving
  • Illness Management and Recovery (IMR) niet effectiever dan een probleemoplossende interventie
  • De verkorte versie van de Mental Health Recovery Measure, de MHRM-10, is bruikbaar, valide en heeft een goede interne consistentie
  • Personen met psychische problemen die betekenisvolle vrijetijdsbestedingen hebben herstellen meer en sneller
  • In de praktijk ontbreken evidence-based interventies die recovery ondersteunen nog op grote schaal
  • Er moet meer onderzoek worden opgezet naar op herstel gerichte hulpverlening in psychiatrische ziekenhuizen
  • Korte training voor multidisciplinair team dat EPA ondersteunt in recovery proces blijkt effectief
  • De Recovery Assessment Scale (RAS) is zeer valide en betrouwbaar om mate van herstel en veranderingen in herstelproces te meten
  • Flinke praktische problemen bij de implementatie van de Housing First aanpak ter bestrijding van dakloosheid onder Amerikaanse veteranen
  • Het werken als ervaringsdeskundige bevordert het herstel en doet kwaliteit van leven toenemenUit review blijkt dat IMR een veelbelovende psychosociale interventie is
  • Permanent Supportive Housing (PHS) is een veelbelovende interventie voor dakloze personen met ernstige psychische- en/of verslavingsproblemen
  • Recovery Housing (RH) vooral van groot belang voor herstelproces van dubbele diagnose cliënten
  • Integrated IMR voor oudere EPA heeft positief effect op het zelfmanagement van zowel psychische als medische symptomen
  • Verkorte versie van de ISMI heeft sterke psychometrische eigenschappen
  • Cross-valdiatie van lijst met 32 voorwaarden waaraan effectieve, op contact gebaseerde antistigmaprogramma’s moeten voldoen
  • Bij EPA hangt hogere mate van herstel samen met minder psychiatrische symptomen en een betere somatische gezondheid
  • Goedkope groepsinterventie met inzet van ervaringsdeskundigen ter ondersteuning van het herstelproces lijkt zeer veelbelovend
  • Systematische review: E-mental health zelfmanagement interventies zijn effectief voor personen met een psychotische stoornis
  • Uit RCT blijkt dat deelnemers aan WRAP significant minder beroep doen op en minder behoefte hebben aan zorg dan controlegroep
  • Webapplicatie CommonGround stimuleert cliënten om hun zelfmanagement strategieën te ontwikkelen en beter bij hun eigen behandeling betrokken te raken
  • Zelfs bij de speciale klinieken van de Amerikaanse Veterans Affairs Medical Centers blijkt Illness Management and Recovery moeilijk te implementeren
  • FOCUS is een zelfmanagement mHealth applicatie die op de wensen van personen met schizofrenie is afgestemd
  • Het zelfbeschikkingsrecht van de cliënt is de centrale waarde van WRAP

 

2013 (ga naar deze signaleringen)

  • De bestaande recovery meetinstrumenten zijn nog niet getest op alle belangrijke psychometrische kenmerken
  • De Provider Expectations for Recovery Scale blijkt een valide instrument om de houding ten opzichte van herstel bij hulpverleners te meten
  • Italië heeft een unieke universitaire opleiding voor ambulante psychiatrische rehabilitatie
  • Begeleide fitness training voor personen met een ernstige psychiatrische aandoening leidt tot significante verbeteringen in de cardiorespiratoire fitness maar niet tot gewichtsafname
  • Speciaal op afvallen gericht programma voor Amerikaanse veteranen met ernstige psychiatrische stoornis blijkt niet te werken
  • Gedwongen opname wordt door vrouwen en mannen verschillend ervaren en kan herstelproces in de weg staan
  • Door WRAP komen cliënten beter voor zichzelf op in het contact met hun hulpverleners
  • Sociaal en functioneel herstel wordt nog niet goed gemeten met de Recovery Assessment Scale (RAS)
  • Mantelzorgers van personen met psychoses zijn minder optimistisch over herstel dan GGZ-hulpverleners en koppelen dit vooral aan negatieve symptomen
  • Ook psychiatrische patiënten mét symptomen kunnen herstellen als ze sociale steun en andere hulp ontvangen
  • Door oudere psychiatrische patiënten wordt herstel direct gekoppeld aan hun staat van geestelijke gezondheid en daar moeten hulpverleners rekening mee houden
  • In herstelproces kan narratieve coaching bijdragen aan de reconstructie van het zelf
  • Personen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) voelen zich het meeste thuis in gemeenschappen met een GGz achtergrond
  • De Recovery Promoting Relationships Scale (RPRS) meet de recovery competenties van hulpverleners op een valide wijze
  • Begeleid zelfstandig wonen project in Washington is cruciaal voor herstelproces van bewoners
  • Inzichten van de sociale roltheorieën kunnen als basis dienen voor het opzetten van op herstel gerichte interventies
  • Het aanbieden van uitdagende taken in het kader van rehabilitatieprogramma’s kan leiden tot de optimale flow-ervaring die positief gewaardeerd wordt
  • Twee derde van de behandelplannen van RIBW-cliënten voldoet op papier aan de rehabilitatieprincipes
  • Case managers die bij een op herstel gerichte instelling werken ervaren beter contact met hun cliënten en zijn tevredener met hun werk
  • Living Well is een veelbelovende zelfmanagement interventie voor personen met een ernstige psychische stoornis én een chronisch medische aandoening

 

2012 (ga naar deze signaleringen)

  • Meer dan een derde van de deelnemers aan de tweede Australische nationale survey onder personen met een psychose ervaart sociale isolatie en eenzaamheid als hun grootste uitdaging
  • Recent opgerichte Recovery Centers bieden sociale- en ervaringsdeskundige steun aan mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA)
  • Uit RCT blijkt dat Wellness Recovery Action Planning (WRAP) bij deelnemers tot significant grotere afname van ernstige psychiatrische symptomen leidt
  • Deelname aan sportieve activiteiten in groepsverband wordt door personen met psychische problemen als sociaal inclusief en niet-stigmatiserend ervaren
  • Er zijn drie klassen (en fasen) te onderscheiden bij personen met ernstige psychiatrische problemen die in herstelproces zitten
  • Combinatie van zeven kernstrategieën ligt ten grondslag aan de transformatie van het Mental Health Center of Denver tot een op herstel gerichte instelling
  • Amerikaanse door consumers gerunde dienstverlenende organisaties (COSO’s) hebben een eigen plaats tussen de GGZ en de maatschappij in
  • Dubbele diagnose cliënten met een vaste baan blijken na 10 jaar begeleiding op alle niet-werkgebonden levensgebieden dezelfde verbeteringen te hebben dan werkloze dubbele diagnose cliënten
  • Wellness Recovery Action Planning (WRAP) doet depressieve- en angst- klachten afnemen en bevordert het herstelproces
  • Het recovery-proces is een multidimensionele en persoonlijke ervaring met drie verschillende dimensies
  • Hoe modelgetrouwer het Strenghts Model Case Management (SMCM) wordt toegepast, des te positiever zijn de uitkomsten bij de cliënten
  • Recovery en hoop nemen toe bij deelnemers aan het door ervaringsdeskundigen geleide educatieve programma BRIDGES
  • Peer support binnen de context van een Clubhouse heeft verschillende niveaus en draagt bij aanrecovery (herstel)
  • Canadese hulpverleners zien vele uitdagingen op de weg naar een GGZ-praktijk gebaseerd op de principes van de recovery-filosofie
  • Hoe verder men in het herstelproces komt hoe meer de doelen die men voor zichzelf stelt met bredere levensrollen samenhangen
  • Volledig functioneel herstel (VFH) 7,5 jaar na een eerste psychose hangt meer samen met psychosociaal herstel na 14 maanden dan met remissie van symptomen
  • Deelnemers zijn tevreden over nieuw Recovery Center in New York dat als een opleidingsinstituut georganiseerd is
  • Het MARS-meetinstrument heeft goede psychometrische kwaliteiten en geeft zicht op de verschillende dimensies van het herstelproces
  • De Nederlandse cliëntgestuurde cursus ‘Herstellen doe je zelf’ heeft een significant positief effect op gevoelens van empowerment, hoop en self-efficacy
  • In New Yorkse cliëntgestuurde instelling is cultuur ontwikkeld waarin iedereen zich voor elkaar verantwoordelijk voelt
  • Maatschappelijk participeren heeft een positief effect op het herstelproces
  • Amerikaanse jongvolwassenen met psychiatrische problemen willen graag een eigen website met informatie die sociale integratie kan bevorderen
  • In de UK zijn de sociale netwerken van voormalig intramurale psychiatrische patiënten redelijk uitgebreid, zeker bij de 65-plussers

 

2011 (ga naar deze signaleringen)

  • De Psychiatrische Rehabilitatiebenadering (PR) van Boston blijkt op primaire uitkomstmaten effectief in Nederland
  • De Illness Management and Recovery Scale (IMRS) blijkt het herstelproces bij schizofrenie valide en consistent te meten
  • Systematische review: vijf processen vormen de kern van het persoonlijke herstel proces
  • Compassievolle GGZ-hulpverleningsrelatie die gevoel van hoop versterkt moet centrale bouwsteen in de het GGZ-aanbod worden
  • Eerste psychose patiënten blijken optimistisch over hun toekomstperspectieven
  • Ook als het Illness Management and Recovery (IMR) programma maar selectief wordt aangeboden blijkt het effectief te zijn
  • Uit de internationale literatuur komen vier domeinen naar voren om recovery in de praktijk vorm te geven
  • Deelnemers aan Assertive Community Treatment (ACT) ervaren geen dwang en negatieve druk van hulpverleners
  • Inzet ervaringsdeskundigen in reguliere GGZ behandeling stimuleert recovery van patiënten
  • Cliënten die worden begeleid door Case Managers met positievere verwachtingen werken vaker en langer
  • Intensive Psychiatric Rehabilitation (IRP) interventie leidt tot betere huisvesting en meer regulier betaald werk én meer gebruik van zorg
  • Hiërarchisch georganiseerd Consumer Run programma minder effectief op herstel doelen dan reguliere Community Mental Health Service
  • Moeders met ernstige psychiatrische problemen hebben recht op opvoedingsondersteuning
  • Deïnstitutionaliseringsproject bewijst dat personen met ernstige psychiatrische problemen goed buiten het psychiatrisch ziekenhuis kunnen leven
  • Deelnemers aan Illness Management and Recovery programma leren significant beter met symptomen van schizofrenie om te gaan
  • De Critical Time Intervention vermindert risico op dakloosheid in grote mate bij net ontslagen psychiatrische patiënten met een verleden van dakloosheid
  • Zelfmanagement interventie heeft alleen effect bij hoger opgeleiden
  • Personen die naast ACT ook een Illness Management and Recovery (IMR) programma volgen worden significant minder vaak opgenomen
  • Het sociale isolement neemt duidelijk af bij chronisch psychiatrische patiënten die deelnemen aan het Europese EMILIA project
  • Het Wellness Self-Management (WSM) programma ondersteunt personnel met ernstige psychische stoornissen om hun individuele recovery-doelen te realiseren
  • Er is een duidelijk verband tussen coping stijl en remissie van symptomen na één jaar bij personen met schizofrenie
  • Enkele veelbelovende meetinstrumenten om de mate van herstel bij personen of de gerichtheid op herstel van instellingen te meten
  • Respect opbrengen voor de cliënt in herstel wordt als de belangrijkste competentie gezien waarover een GGZ-hulpverlener moet beschikken
  • Hulpverleners die een training over recovery (herstel) hebben gevolgd geloven meer in herstelvermogen van cliënten
  • Aanwijzing dat op herstel gerichte hulpverlening tot betere uitkomsten bij cliënten leidt
  • Deelname aan de zelf-management interventie WRAP heeft positief effect op psychiatrische symptomen en gevoelens van hoop
  • Voor psychiatrische patiënten is het verstandig leren omgaan met geld een voorwaarde om zelfstandig in de samenleving te kunnen functioneren

 

2010 (ga naar deze signaleringen)

  • Een uitgebreide vorm van Dialectische GedragsTherapie (DGT) voor personen met een borderline persoonlijkheidsstoornis bevordert herstel
  • Het concept psychische stoornis heeft naast een objectieve en sociaal-culturele óók een persoonlijke component
  • In Amerika zijn er veel meer initiatieven nodig om zelfbeschikking van psychiatrische patiënten te stimuleren
  • Implementatie van Illness Management and Recovery (IMR) programma binnen ACT stimuleert recovery en leidt tot minder opnames
  • Deelnemers aan ACT die ouder zijn, middelen misbruiken en weinig motivatie hebben profiteren psychosociaal minder van ACT dan anderen
  • Het Wellness Recovery Action Planning (WRAP) programma heeft positief effect op gevoelens van hoop en houding ten opzichte van herstel
  • Amerikaanse Self-Help Agencies dragen substantieel bij aan ontwikkeling van recovery doelen
  • Cliëntenfactoren bepalen grotendeels het succes of het falen van ACT
  • De Empowerment Scale is een betrouwbaar en valide meetinstrument
  • Bij personen met schizofrenie is er een verband tussen betekenis toekennen aan eigen levensverhaal en kansen op herstel
  • Implementatie van recovery praktijken is mogelijk in traditioneel Amerikaans psychiatrisch staatsziekenhuis
  • Full-Service Partnership programma voor dakloze ernstige psychiatrische patiënten leidt tot minder dagen op straat en minder intramurale hulpverlening
  • Specifiek fellowship-programma heeft positieve invloed op toenemen recovery-praktijken
  • Integratie van benaderingen vanuit wellness, herstel en zelf-management concepten hebben meerwaarde voor psychiatrische patiënten
  • ACT hulpverleners zijn voor voormalige dakloze psychiatrische patiënten de belangrijkste sociale contacten
  • Helft van patiënten die in hersteltraject gaan is binnen twee jaar redelijk tot goed hersteld
  • Speciaal gezondheidsvoorlichtingsprogramma heeft gunstig effect op de lichamelijke gezondheid van chronisch psychiatrische patiënten