Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Ervaringsdeskundigheid 2019

Ervaringsdeskundigen die als hulpverlener in de ggz werken lopen nog vaak tegen belemmeringen aan
Ervaringsdeskundigen worden steeds vaker ingezet in ggz-instellingen. Om ervaringsdeskundige te worden moeten ze hun patiënt-identiteit omvormen tot een identiteit als ervaringsdeskundige hulpverlener (peer worker). In deze Belgische kwalitatieve studie (n=17) werd onderzocht hoe ze zelf aankijken tegen deze overgang en hoe het hun kijk op zichzelf en op hun directe werkomgeving beïnvloedt. De data werden verzameld door middel van semi-gestructureerde interviews en geanalyseerd en geordend met behulp van de grounded theory. Er werden twee centrale thema’s onderscheiden: I. De rol van ervaringsdeskundige hulpverlener werd opgepakt als een kans om met het persoonlijk herstel verder te komen. II. Verdere groei als ervaringsdeskundige hulpverlener en de implicaties daarvan voor de persoonlijke ontwikkeling. In eerste instantie zien de ervaringsdeskundige hulpverleners het werk in de ggz als een kans om zichzelf te bevrijden van het proces van geestelijk lijden en een acceptabele vorm van persoonlijk zelfbehoud te realiseren. Ze zien zichzelf in de eerste plaats als iemand die hoop op verbetering bij de patiënten kan aanwakkeren. Naarmate ze meer in hun rol als ervaringsdeskundige hulpverlener groeien worden ze zich bewust van de factoren die hun persoonlijke ontwikkeling kunnen ondersteunen of tegenwerken. Het gaat hierbij om zaken als : 1. hoe helder zijn hun taken voor iedereen in het behandelteam; 2. worden ze gelijk behandeld door het management en de professionele hulpverleners in het behandelteam; 3. hoe open en transparant zijn de collega’s en de organisatie. De geïnterviewden kiezen voor het beroep van ervaringsdeskundige hulpverlener om voor zichzelf een zinvol leven op te bouwen. Ze zien zichzelf als belangrijke steunpilaar voor de patiënten. Organisaties die ervaringsdeskundige hulpverleners aannemen zouden moeten letten op transparantie, duidelijkheid, openheid en gelijkheid.
Debyser B, Berben K, Beeckman D, Deproost E, Van Hecke A, Verhaeghe S. (2019). The transition from patient to mental health peer worker: A grounded theory approach. Int J Ment Health Nurs. Apr;28(2):560-571.
Trefwoord: Ervaringsdeskundigheid

Als ervaringsdeskundige hulpverlener volledig in interprofessioneel team wordt opgenomen heeft deze een unieke bijdrage aan herstelproces van cliënten
Ervaringsdeskundigen kunnen als bakens van hoop fungeren voor cliënten die in behandeling zijn. De ervaringsdeskundige hulpverleners kunnen als brug fungeren tussen de professionele hulpverleners en de cliënt door de beleving van een psychische stoornis te verduidelijken. In deze Australische cross-sectionele kwalitatieve studie komen de vragen aan de orde hoe ervaringsdeskundige hulpverleners in een interprofessioneel team worden opgenomen en hoe het team op het nieuwe teamlid reageert. De data werden verzameld middels semi-gestructureerde interviews met 24 leden van een ambulant werkend ggz-team: 5 ervaringsdeskundige hulpverleners; 3 niet-klinische ondersteunende functies en 16 klinische behandelaars (verpleegkundigen, ergotherapeut, psychiaters, maatschappelijk werkers). Er kwamen 3 thema’s naar voren die de rol van de ervaringsdeskundige in het team duidelijk maken. I. De ervaringsdeskundigen moeten een legitieme plek in het team zien te krijgen; ze moeten in het team passen. II. Als ze een legitieme plaats in het team hebben, kunnen ze een volwaardig teamlid met verschillende rollen worden. III. Als klinische behandelaars en ervaringsdeskundigen goed samenwerken, kunnen de ervaringsdeskundigen het klinische hulpverleningslandschap op zo’n manier doorkruisen dat de cliënt daadwerkelijk ondersteund wordt. De ervaringsdeskundigen zijn in staat aan een effectieve communicatie tussen clinici en cliënten bij te dragen, ze kunnen op vertrouwen gebaseerde relaties opbouwen met alle betrokkenen en een positieve invloed op het herstelproces hebben. De succesvolle integratie van een ervaringsdeskundige in een interprofessioneel team is afhankelijk van het vermogen van de klinische behandelaars om zich te richten op de unieke sterke punten die de ervaringsdeskundige meebrengt.
Ehrlich C, Slattery M, Vilic G, Chester P, Crompton D. (2019). What happens when peer support workers are introduced as members of community-based clinical mental health service delivery teams: a qualitative study. J Interprof Care. May 19:1-9.
Trefwoord: Ervaringsdeskundigheid