Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Lustrumprijsvraag

Ter ere van dit eerste lustrum heeft Kenniscentrum Phrenos een prijsvraag uitgezet onder zijn deelnemers. Zij konden een voorstel indienen voor een project dat bij zou dragen aan de ambitie van een derde meer herstel van mensen met ernstige psychische aandoeningen.

Phrenos Psychosecongres 03122015 229aVan de veertien inzendingen heeft de jury, onder leiding van Piet Verbraak, voorzitter van het bestuur van het Landelijk Platform GGz (LPGGz), gekozen voor het project Perspectief op Potenties – herstel door versterken executieve functies en zelfregulatie van Jaap van der Stel, GGZ inGeest & Hogeschool Leiden m.m.v. Barbara Stringer, GGZ inGeest (Academische Werkplaats Herstel & Rehabilitatie) Juul Koene, Hogeschool Leiden (Lectoraat GGZ).
De prijs van € 25.000 euro is op 3 december op het 11de Phrenos Psychosecongres uitgereikt.

Motivatie door de jury

Met unanieme stemmen gekozen en gemotiveerd op 5 oktober 2015 te Utrecht door de djury, bestaande uit:
• Piet Verbraak, voorzitter van de jury (LPGGz, auteur fusiedocument stichting Rehabilitatie en Schizofreniestichting Nederland die op 31/12/2009 samen opgingen in Phrenos)
• Irene van de Giessen (bestuurslid Phrenos en winnaar van de Herstel europrijs van VGz);
• Jan Zandijk, voorzitter Ypsilon
• Gerdie Kienhorst, stigma-deskundige
• Mette Lansen, voorzitter Anoiksis

De jury heeft dit  project gekozen vanwege de volgende kenmerken:

Positief
De methodiek ZEEF is zo veel mogelijk gebaseerd op de ICF (International Classification of functioning, disability and health) en gaat daarmee uit van gezondheid en mogelijkheden (positief!). De aanpak en methode biedt hoop voor de toekomst. Je wordt er blij van.

Herstel verdiept
Het idee is gebaseerd op een visie op herstel waardoor verdieping (goed antwoord, handen en voeten geven, getuigt van manier van denken die thuis hoort bij herstel) en vernieuwing (adresseert wat in het verleden is blijven liggen, zit op andere lijn dan wat traditioneel gevolgd wordt) optreedt. Er wordt met triades gewerkt.

Toepasbaar in praktijk
Mensen kunnen er iets mee.  Het idee is goed uitgewerkt naar de praktijk. Het idee is helder en doordacht. Het is overdraagbaar.

Continuïteit
De methode is overdraagbaar, het gaat om een methodiek in ontwikkeling (initiatief van 5 jaar), de producten worden beschikbaar gesteld.

Onderwijs
De samenwerking met onderwijs is positief. De insteek is onderwijs en niet ggz (en blijft daarmee ook weg uit ggz-jargon “jeuk-jargon”).

Meetbaar
Met betrekking tot functioneel herstel: Kwalitieve en kwantitatieve gegevens worden via methodiek gegenereerd waardoor verbeteringen in de loop van de tijd ook kunnen gemonitord.
Met betrekking tot  tot overig herstel: Methodiek heeft tot doel de scores van metingen m.b.v. de zelfredzaamheidsmatrix, de functionele remissie schaal of andere op herstelgerichte lijsten significant te verbeteren

Tot slot
Jammer dat eerst nog onderzoek /testen moeten plaatsvinden. Dit is een belangrijk moment om het te promoten.

Jaap van der Stel is erg blij met deze prijs. Hij vertelt:
“Wij denken dat het bijdraagt aan een derde meer herstel als je vanaf de eerste dag van de behandeling niet alleen aandacht besteedt aan klinisch herstel, maatschappelijk herstel en persoonlijk herstel, maar ook aan functioneel herstel. Wij ontwikkelen een assessmentwerkwijze om samen met de cliënt in kaart te brengen wat, gezien de moeilijkheden in het sociale functioneren, verstoord is in de executieve functies.
Met dit laatste bedoel ik hogere functies zoals werkgeheugen, zelfbeheersing, je op jezelf kunnen richten, waarbij je wat afstand kunt nemen van jezelf, waarbij je een plan kunt maken dat je niet meteen uitvoert. Het zijn die functies waarmee je jezelf beïnvloedt, grip op jezelf kunt krijgen, op je emoties, op je cognities, op je gedrag, je motivaties, met andere woorden zelfregulatie. Als je die executieve functies weer kunt herstellen, kun je ook weer andere doelen bereiken.
Er zijn twee dingen nodig. Ten eerste is het van belang dat behandelaars het functioneel herstel toevoegen aan hun denken over herstel. Dat het rijtje van drie een rijtje van vier wordt. En vervolgens willen we graag een meetinstrument maken, een test die uitgevoerd kan worden door hbo’ers en mbo’ers, waarmee je moeilijkheden in het executief functioneren kunt opsporen. Het moet een instrument worden dat ook meteen aangeeft wat een cliënt kan doen om die functies te verbeteren. Met zo’n instrument maak je het belang van de executieve functies expliciet. Het bijzondere is dat ervaringsdeskundigen bijna standaard zeggen: ‘Hadden ze dat maar eerder gedaan. We hebben al heel vaak dingen zelf moeten uitvinden.'”

Lees ook:
>> Perspectief op Potenties wint Phrenos Prijsvraag
>> Stel, J.C. van der (2015). Functioneel herstel en zelfregulatie: opgaven voor cliënten én psychiaters. Tijdschrift voor Psychiatrie, 57, 11, 815 – 822. 

Internationale lezing over innovatie

Op 9 januari 2015 vond de Masterclass Onderzoek Antistigma-interventies bij Tranzo (Tilburg University) plaats. Hier hield prof. dr. Graham Thornicroft  de lezing ‘What we know from research concerning anti-stigma interventions’. Prof. dr. Graham Thornicroft, King’s College, UK, is een van de belangrijkste onderzoekers op het gebied van stigma en psychiatrie en een van de initiatiefnemers van de antistigmacampagne Time to Change in Groot-Brittannië. In zijn lezing toont Thornicroft aan de hand van onderzoek dat stigma zich niet beperkt tot psychische aandoeningen zoals psychoses, maar dat mensen met een depressie evenzeer gediscrimineerd worden. Ook laat hij zien dat dit een ondergeschoven thema is. Bekijk de lezing: