Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

‘Niets doen is geen optie’

Onlangs verscheen in Tijdschrift voor Psychiatrie een artikel over de houding van het publiek tegenover (ex-)psychiatrische patiënten. Hiervoor werden uitkomsten van de NEMESIS-2-studie gebruikt, een landelijke studie van het Trimbos-instituut naar psychische aandoeningen in een steekproef van 6646 mensen in Nederland tussen de 18 en 64. Jaar. De houding werd gemeten met de socialeafstandsschaal. De meting vond plaats van 2007-2009.
Ruim 70% van de respondenten zei geen bezwaar te hebben tegen een (ex-)psychiatrische patiënt als buurman, vriend of collega. Op de vraag of ze een schoonzoon of babysitter zouden accepteren met zo’n achtergrond antwoordde echter slechts 30% dat geen punt te vinden. Er werd ook gekeken of deze houding verschilt naar demografische kenmerken (leeftijd, sociaaleconomische status e.d.) en eigen psychiatrische voorgeschiedenis. Lager opgeleiden, respondenten uit lagere inkomensgroepen, mensen met een niet-westerse afkomst en respondenten van 25 tot 35 jaar bleken minder tolerant dan hun vergelijkingsgroep. Respondenten die zelf angst- of stemmingstoornissen hadden gehad, stonden er positiever tegenover om (ex-)psychiatrische patiënten in hun eigen leven toe te laten dan mensen die een middelenstoornis hadden gehad.

Goede antistigmaprogramma’s zijn nodig

Deze resultaten verschillen nauwelijks met de uitkomsten van vergelijkbaar onderzoek in 1987. Jaap van Weeghel, directeur van Kenniscentrum Phrenos en een van de onderzoekers, reageert op deze resultaten als volgt: ‘Nederland is hierin niet uniek, dit soort bevindingen zie je ook in andere landen. Dat de uitkomstem niet verschillen met die uit 1987 is natuurlijk teleurstellend, maar het maakt in ieder geval duidelijk dat niets doen geen optie is. Het gaat niet vanzelf beter. Het wordt hoog tijd om goede antistigmaprogramma’s te ontwikkelen en die op hun effect te onderzoeken. Geen algemene campagnes, maar programma’s gericht op die doelgroepen die ook in dit onderzoek hoog scoorden, jongvolwassenen, lager opgeleiden, maar vooral op groepen en sectoren die van groot belang zijn voor de maatschappelijke participatie van mensen met psychische aandoeningen, zoals werkgevers, onderwijsinstellingen, verenigingsleven, enzovoort.’
Het artikel “Have, M. ten, Weeghel, J. van, Dorsselaer, S. van, & Graag, R. de. (2015). Houding van de algemene bevolking ten opzichte van (ex-)psychiatrische patiënten; resultaten van NEMESIS-2. Tijdschrift voor Psychiatrie, 57, 11, onlinepublicatie november, 1-10” is te raadplegen op: http://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/issues/495/articles/10711