Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Kennisthema’s

Ernstige psychische aandoeningen

De term ernstige psychische aandoeningen wordt vooral door beleidsmakers en onderzoekers in de GGz gebruikt om een specifieke groep van patiënten aan te duiden. Deze patiënten zijn langdurig in zorg en ervaren problemen op meerdere levensgebieden (zoals psychotische symptomen, maar ook moeite met het huishouden, problemen met de buren, niet opengemaakte post en opgestapelde schulden kunnen kenmerkend zijn).

MEER OVER ERNSTIGE PSYCHISCHE AANDOENINGEN

Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid is ontstaan vanuit de herstelervaringen van mensen met een psychiatrische achtergrond. Zij ontdekten dat zij zelf een wending aan hun herstel konden geven die de zorg niet kon bieden. In de uitwisseling over deze ervaringen van ontwrichting en herstel, ontdekten mensen ook dat zij elkaar daarin konden ondersteunen op een andere manier dan de reguliere hulpverlening dat deed.

MEER OVER ERVARINGSDESKUNDIGHEID

Herstel & herstelondersteuning

Herstel is in de GGZ een relatief nieuw concept dat verwijst naar iets anders dan genezing van ziekte alleen. In een herstelproces wordt de persoonlijke balans hervonden na ervaringen van (heftige) psychische ontwrichting. Men groeit over de rampzalige gevolgen van een psychiatrische aandoening heen en ontdekt daarbij (verloren gewaande) mogelijkheden voor een vervullend leven met of zonder de psychische kwetsbaarheid.

MEER OVER HERSTEL & HERSTELONDERSTEUNING

Psychotische aandoeningen

Tijdens een psychose raakt iemand het normale contact met de werkelijkheid kwijt. Iemand kan dan erg in de war en angstig zijn, last hebben van hallucinaties en stemmen horen. Een psychose wordt vaak verwisseld met het complexe ziektebeeld schizofrenie. Een psychose kan ook eenmalig voorkomen, of optreden bij andere ziektebeelden zoals een bipolaire stoornis of ernstige depressie. Psychoses behoren tot de meest ontwrichtende psychiatrische aandoeningen. De term ‘schizofrenie’ is zeer stigmatiserend. Kenniscentrum Phrenos pleit voor een minder stigmatiserende benaming van de aandoening.

MEER OVER PSYCHOTISCHE AANDOENINGEN

Rehabilitatie & participatie

Mensen met ernstige psychische aandoeningen ‘participeren’ als zij deelnemen aan de samenleving en maatschappelijke rollen vervullen. Participeren kan op vele terreinen, zoals in werk (betaald of vrijwillig), opleidingen, het verenigingsleven, sport, sociale relaties, wonen en het gezinsleven. Rehabilitatie is sterk verbonden met noties als hoop, perspectief en vooruitgang (Dröes & Van Weeghel, 1994).

MEER OVER REHABILITATIE & PARTICIPATIE

Destigmatisering

Stigma is een begrip uit de sociologie en betekent letterlijk: een merkteken dat personen onderscheidt van anderen en onwenselijke eigenschappen aan hen toeschrijft, zoals gevaarlijk, onbetrouwbaar of onvoorspelbaar gedrag. Wanneer bepaalde mensen of groepen een stigma hebben worden zij door anderen afgewezen, genegeerd of geweerd.

MEER OVER DESTIGMATISERING

Vroege Psychose

Met ‘vroege psychose’ bedoelen we de periode voorafgaand aan de eerste psychotische symptomen, waarin vaak al allerlei symptomen en problemen zijn, tot en met de eerste vijf jaar van een psychotische aandoening. Als mensen een psychose krijgen heeft dit vaak grote invloed op hun dagelijks leven.

MEER OVER VROEGE PSYCHOSE

Werk & ernstige psychische aandoeningen

Mensen met ernstige psychische aandoeningen ervaren op veel gebieden een grote sociale en maatschappelijke achterstand. Ook op het gebied van werk. Er is een grote afstand tussen wens en werkelijkheid. In Nederland is de arbeidsparticipatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen zeer bescheiden.

MEER OVER WERK & ERNSTIGE PSYCHISCHE AANDOENINGEN