Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Het succes van Stavanger

Wenche ten VeldenDr. Wenche ten Velden Hegelstad uit Stavanger (Noorwegen) is een van de buitenlandse sprekers tijdens de Masterclass ‘Maatschappelijk herstel’ van het Netwerk Vroege Psychose (6 februari 2015 te Utrecht). Haar lezing zal gaan over het onderzoek naar de werking van TIPS: een programma voor voorsignalering en vroege interventie in Stavanger. Om een indruk te krijgen van TIPS stelden we haar enkele vragen.

 

Hoe is de vroegsignalering en vroege interventie bij psychose in Stavanger georganiseerd?

TIPS vroegsignalering en vroege interventie in Stavanger, Noorwegen werkt met systematische, aanhoudende informatiecampagnes gericht op het algemene publiek (kranten, spotjes in het voorprogramma van bioscoopfilms; radiospotjes; voorlichting op middelbare scholen en de universiteit; kleine foldertjes in cafés, kantines, de bibliotheek en dergelijke; voorlichting aan hulpverleners in de eerste lijn en aan huisartsen) en een laagdrempelig (eigenlijk: geen drempel) vroegsignaleringsteam met een hulplijn voor advies en het afspreken van psychiatrisch onderzoek. Dit onderzoek vindt na een telefoontje plaats binnen 24 uur, behalve in het weekeinde, dan wordt de persoon in kwestie de eerstvolgende werkdag onderzocht. Er is geen verwijzing nodig; vader, moeder, docent, vriend kan bellen. Het team bestaat uit sociaal psychiatrisch verpleegkundigen met gedegen opleiding in de PANSS, een interview om psychotische symptomen in kaart te brengen. Wanneer dit interview aanduidt dat er inderdaad sprake is van psychotische symptomen, wordt de patiënt aan een klinisch psycholoog of psychiater van TIPS gekoppeld die een diagnostisch onderzoek uitvoert en vervolgens zorgt dat de juiste behandeling ingang gezet wordt.

Wat heeft het tot een succes gemaakt? Hoe kwamen mensen bij jullie terecht?

Het succes zit ‘m volgens ons in de zuivere vroegsignalering-aanpak. Dat wil zeggen dat patiënten ‘gewone’ evidence-based behandeling krijgen voor psychose, maar dan eerder in het beloop dan bij ‘signalering-as-usual’. TIPS biedt dus zelf geen behandeling, maar draagt er zorg voor dat mensen  vroegtijdig in adequate behandeling komen.

Wat is na 10 jaar het belangrijkste verschil tussen mensen die geprofiteerd hebben van vroegsignalering en vroege interventie en mensen die de reguliere behandeling hebben gehad?

Het belangrijkste verschil na tien jaar tussen patiënten uit een gebied waar vroegsignalering is toegepast en patiënten uit een gebied met ‘signalering-as-usual’ (controlegroep) laat zich zien in het dagelijks functioneren als mensen symptoomvrij zijn. Van de patiënten in het TIPS-gebied Stavanger waren 31%  na tien jaar fulltime werkend in de reguliere arbeidsmarkt, terwijl dit percentage in het controlegebied 15% was. Deze patiënten waren ook minstens een jaar symptoomvrij geweest, en woonden zelfstandig. Bij aanvang van de studie waren er geen significante verschillen tussen de groepen, die dit verschil met hoge waarschijnlijkheid zouden kunnen verklaren. Ook was er weinig verschil tussen het experimentele gebied en de controlegebieden.