Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Normalisering van Vroege Psychose: hoe normaal moet je zijn?

 

Netwerkwerkconferentie Netwerk Vroege Psychose (NVP)
Normalisering van Vroege Psychose: hoe normaal moet je zijn?
10 december 2019
Kenniscentrum Phrenos, Utrecht

De conferentie is volgeboekt! Inschrijven is niet meer mogelijk

Sommige mensen vallen op door hun gedrag. Ze zijn niet of juist heel erg zichtbaar. Vaak merken ze dat ze worden gemeden en dat anderen snel hun oordeel over hen klaar hebben, bewust of onbewust. Niet zelden gaat het hierbij om mensen met mentale gezondheidsproblemen. Maar net als ieder ander willen zij ook graag meedoen in de maatschappij, hun bijdrage leveren, gezien worden en waardering ontvangen. En dat gaat helaas niet altijd even gemakkelijk.

Normalisering van vroege psychose

Het Netwerk Vroege Psychose (NVP) weet dat ook jonge mensen met psychotische problemen met stigmatisering te maken hebben en dat de kans dat zij hierdoor werk, studie, vrienden en woonruimte verliezen aanwezig is. Normaliseren van psychotische kwetsbaarheid is daarom belangrijk. Het draagt bij aan preventie van psychoses en het verkorten van de duur van de onbehandelde psychose. Ook gaat normalisering uitsluiting, stress, verergering van klachten en stagnatie in de opbouw van het leven tegen.

Daarom heeft het NVP in 2019 normalisering als speerpunt van de activiteiten gekozen, met de landelijke Psychose Awareness Day als aftrap. De jaarlijkse netwerkconferentie op 10 december zal dan ook over dit thema gaan. De prikkelende titel is Normalisering van Vroege Psychose: hoe normaal moet je zijn? Daarbij wordt enerzijds naar onszelf als samenleving gekeken: Mogen we in onze samenleving wel afwijkend of anders zijn? Hoe normaal moet je zijn om geaccepteerd te worden? Waar ligt de tolerantiegrens en hoe open kun je zijn? Anderzijds kijken we naar onszelf als ggz-behandelaar, verpleegkundige, begeleider, naaste of cliënt: Hoe kijken we naar opvallend of ander gedrag? Wat kunnen we doen om (meer) te normaliseren? Bij deze vragen zullen sprekers als Trudy Dehue, Jaap van Weeghel en Jeroen Kloet stilstaan. Natuurlijk zal er tijdens twee workshoprondes ruimte zijn voor goede ideeën en handvatten rond normalisering.

Programma

09.30 Ontvangst: inloop en registratie
10:00 Welkom en opening door dagvoorzitter Nynke Boonstra, voorzitter Netwerk Vroege Psychose, lector Zorg & Innovatie in de Psychiatrie, NHL Stenden Hogeschool Leeuwarden
10:10 Inleiding: 'Stigma als comorbide probleem'
Jaap van Weeghel, directeur wetenschap Kenniscentrum Phrenos
10:20 Interactief debat: 'Normalisering in de behandeling in de vroege psychose zorg’, met: 
-Ingeborg Siteur, bestuurslid GGZ Nederland en lid van Raad van Bestuur GGZ Rivierduinen
-Jules Tielens, psychiater zorgorganisatie bijBram
-Paulien Poiesz, ervaringsdeskundige, GGZ Drenthe
10.45 Tweegesprek: 'Hoe open kun je zijn?'
-Jeroen Kloet, psychiater VIP team GGz Breburg
-Jeroen Zwaal, ervaringsdeskundig coach en oprichter van 'De verbeelding van kracht'
11:15 PAUZE
11.30 Lezing: 'Stel het wordt normaal om af te wijken'
-Trudy Dehue, wetenschapssocioloog en emeritus hoogleraar van de Rijksuniversiteit Groningen, publicist van de boeken De Depressie-epidemie (2008) en Betere Mensen (2014), onderscheiden met de Akademiepenning 2019 van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.
Er rust tegenwoordig een groter stigma op afwijken dan op stoornissen. Anders hoefden immers niet zo veel ‘afwijkingen' een stoornis te heten. De huidige roep om ‘de-medicalisering’ verandert hier weinig aan. Terwijl we voorheen onze stoornissen moesten erkennen en laten behandelen, leren we nu dat we ze (hadden) moeten voorkomen. Daarmee wordt normaliteit nog sterker als een eigen keuze voorgesteld, wat een verdere verkleining inhoudt van de tolerantie en de variatie. Stel echter dat het weer normaler wordt om af te wijken. Trudy Dehue geeft de voorzet tot een gesprek.
12:15 Afsluiting ochtendprogramma
12.30 LUNCH
13:30 Workshops – Ronde I, zie hieronder
14:30 Pauze
14:50 Workshops – Ronde II, zie hieronder
16:00 Impressie van de dag, deelnemers delen hun ervaring
16:30 Hapje-Drankje

Workshops

In totaal worden 10 workshops aangeboden – 5 in ronde I en 5 in ronde II

13.30 Workshopronde I Maak uw keuze: 1e en 2e voorkeur
1 Destigmatiseren in de praktijk: maak kennis met de tool ‘Bij nader inzien’
Vooroordelen, ik…? Vooroordelen, ieder mens heeft ze. Hoewel vooroordelen tot op zekere hoogte behulpzaam kunnen zijn om een wereld vol prikkels te ordenen, kan het ook leiden tot stigmatisering. Stigmatisering heeft een negatieve weerslag op het herstel van de patiënt. Aangezien herstel nu net het doel is van de behandeling en begeleiding in de ggz, behoeft het tegengaan van stigma aandacht. Aan de hand van verschillende filmfragmenten gaan we met elkaar in gesprek over stigmatisering in de ggz en denken we gezamenlijk na over destigmatisering in de praktijk. Laat je inspireren en maak kennis met de tool ‘bij nader inzien’ voor destigmatisering in de ggz.
Luca Koppen, junior projectmanager GGZ zonder stigma en
Anne van Winkelhof, ambassadeur, Samen Sterk zonder Stigma
2 Quickscan destigmatiserend denken in de ggz
Sanne Baudoin, senior stafmedewerker, Kenniscentrum Phrenos
3 De balans van openheid op het werk – over onderzoeksresultaten en Coral 2.0
Ilse ter Meer, projectmedewerker Psychische diversiteit werkt!, Samen Sterk zonder Stigma
4 Je verhaal herschrijven: Narrative Enhancement and Cognitive Therapy (NECT)
NECT is een nieuwe groepstherapie waarin mensen gezamenlijk praten over en werken aan zelfstigma. Het is een combinatie van psycho-educatie over stigma, cognitieve therapie en een betekenisvol, op de toekomst gericht persoonlijk verhaal leren te construeren. In 2019 zijn de eerste groepen gestart in Nederland en is onderzocht in hoeverre de NECT effectief en uitvoerbaar is in Nederland. In deze workshop geven we een inkijkje hoe dit is bevallen door één van de cliënten aan het woord te laten. Ook zullen de eerste onderzoeksresultaten worden gepresenteerd. Daarnaast zullen we aan de hand van oefeningen ons eigen verhaal herschrijven.
Rianne Schouwenaar, psycholoog, Parnassia Groep
Lars de Winter, junior stafmedewerker onderzoek, Kenniscentrum Phrenos
5 ‘Wat doe jij?’
Tijdens deze workshop gaan we aan de hand van theorie/filmpjes en oefeningen met elkaar spreken over (voor)oordelen en hoe deze de interacties met jezelf en anderen kunnen beïnvloeden. We staan stil bij hoe je naar jezelf kijkt, hoe je naar andere mensen kijkt en hoe (voor)oordelen hierbij kunnen zorgen voor ellende zoals onzekerheid, schaamte, stress en buitensluiting. En we spreken natuurlijk over: wat je eraan kunt doen! We stellen onszelf de vraag: Wat Doe Jij? Je gaat naar huis met (normaliserings)tools om beter te kunnen omgaan met deze (voor)oordelen.
In ons werk en daarbuiten zijn we vrijwel voortdurend bezig met het belabelen en beoordelen van onze omgeving. Het is lekker weer/het is vies weer, dit is leuk/dit is stom, het was een fijne dag/het was een stressvolle dag. Dit belabelen gebeurt ook in contact met andere mensen en in contact met jezelf. Mensen kunnen last krijgen van deze 'labels' en een groep die er veel last van heeft zijn mensen met psychische klachten en/of psychiatrische diagnosen. Ongeveer 75% van de mensen van de mensen in zorg voor psychische klachten geeft aan negatieve gevolgen te ondervinden door (voor)oordelen en stigmatisering.
Kim Helmus, GZ psycholoog en vice-voorzitter stichting ‘Wat doe jij’?
14.50 Workshopronde II Maak uw keuze: 1e en 2e voorkeur
6 Destigmatiseren in de praktijk: maak kennis met de tool ‘Bij nader inzien’
Vooroordelen, ik…? Vooroordelen, ieder mens heeft ze. Hoewel vooroordelen tot op zekere hoogte behulpzaam kunnen zijn om een wereld vol prikkels te ordenen, kan het ook leiden tot stigmatisering. Stigmatisering heeft een negatieve weerslag op het herstel van de patiënt. Aangezien herstel nu net het doel is van de behandeling en begeleiding in de ggz, behoeft het tegengaan van stigma aandacht. Aan de hand van verschillende filmfragmenten gaan we met elkaar in gesprek over stigmatisering in de ggz en denken we gezamenlijk na over destigmatisering in de praktijk. Laat je inspireren en maak kennis met de tool ‘bij nader inzien’ voor destigmatisering in de ggz.
Luca Koppen, junior projectmanager GGZ zonder stigma en
Anne van Winkelhof, ambassadeur, Samen Sterk zonder Stigma
7 Vroege psychose: blijf bij de groep!
In deze workshop laten we zien hoe op de zorgboerderij ‘Bij Bram’ de combinatie van normaal doen (werken en ontspannen) direct geïntegreerd op locatie met persoonlijke behandeling werkt. Patiënt, familie, verpleegkundige Chantal Hoffman, boer Bram van der Leden en psychiater Jules Tielens zullen erover vertellen en vragen beantwoorden. www.bijbram.nu
8 Bewustwording in contact – in gesprek blijven met jongeren met een psychose
In deze workshop gaat Jeroen Kloet in op hoe in gesprek te blijven met jongeren met een psychose. Een uitgestrekte hand naar een vertrouwensband en bewustwording in het contact lijkt de opening.
Jeroen Kloet, psychiater VIP team GGz Breburg
9 Destigmatisering in de wijk
Mensen blijven meer thuis als ze een lichamelijke of psychische aandoening krijgen. De zorg komt naar hen toe, in hun woning, in hun wijk. Maar is die wijk daar wel aan toe? De tolerantie in Nederland is de laatste jaren niet veel beter geworden. Uit onderzoek blijkt, dat de sociale afstand tot (jonge) mensen met mentale gezondheidsproblemen best groot is. Zo blijken we liever niet iemand met een psychose of autisme als schoonzoon of buur te krijgen. Dat gevoel van afstand komt meestal voort uit onbekendheid. Wat kunnen wij als ggz doen om die afstand tot mensen met mentale gezondheidsproblemen te verkleinen?In Eindhoven heeft de gemeente samen met GGzE een project Mental Health First Aid voor lekenpubliek opgezet. Onderdeel daarvan is ook de ontwikkeling van een destigmatiseringsprogramma in de wijk. In deze workshop zal ingegaan worden op de rol van de ggz bij stigmatisering en op het hoe van zo’n programma. Want wat en wie komen daarbij kijken?
Suzan Oudejans, coördinator Kennisconsortium Destigmatisering en sociale inclusie en Dorothé van Slooten, senior stafmedewerker vroege psychose en innovatie, beiden werkzaam bij Kenniscentrum Phrenos
10 Stigma educatie
In onze samenleving is de kennis over psychische aandoeningen doorgaans gering en hebben mensen met een psychische aandoening bij velen een negatieve reputatie. Mensen met een psychische aandoening zouden gevaarlijk zijn, onvoorspelbaar en niet goed in staat sociale rollen te vervullen. Voor veel (ex-)ggz-cliënten is stigmatisering een dagelijkse bron van zorg. Het heeft doorgaans negatieve gevolgen voor iemands sociale identiteit en leidt vaak tot structurele achterstelling op het gebied van lichamelijke gezondheid, welzijn, actief burgerschap en toegang tot hulpbronnen. Desondanks worden cliënten nauwelijks voorgelicht over deze gevaren. Stigma-educatie lijkt dus hard nodig, zowel voor cliënten als hulpverleners, maar kent ook de nodige valkuilen. Want hoe kunnen we stigma-educatie aanbieden die informatief, praktisch, goed getimed en herstelondersteunend is en geen angst of apathie voortbrengt?
Jaap van Weeghel, directeur wetenschap, Kenniscentrum Phrenos en
een ervaringsdeskundige (gevraagd)

Locatie

Phrenos, da Costakade 45, 3521 VS Utrecht

Kosten

Toegangsprijs: €145,-
Gereduceerd tarief voor werknemers van aan Kenniscentrum Phrenos deelnemende instellingen: €95,-
Gereduceerd tarief voor werknemens van instellingen die lid zijn van NVP: €95,-
Gereduceerd tarief €25,- (voor mensen met een maandinkomen van € 1.025,- of lager)

Inschrijving

De inschrijving is gesloten

Accreditatie

Accreditatie wordt aangevraagd bij NVvP, FGzPt, Kwaliteitsregister V&VN en VSR.