Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Bijdrage van Peter Groot aan de Masterclass Vroege Psychose

Informatie m.b.t. de bijdrage van Peter Groot aan De masterclass ‘Individuele routes in het zorglandschap’, Utrecht 12/2/16.
Dr. Peter Groot, onderzoeker/ervaringsdeskundige, User Research Centre, Maastricht MUMC+, Maastricht.

N=1 experimenten met taperingstrips en ESM voor dosisoptimalisatie van antipsychotica

Bij het voorschrijven van antipsychotica zijn richtlijnen een belangrijk, maar imperfect hulpmiddel. Imperfect omdat de standaarddoseringen in die richtlijnen altijd zijn gebaseerd op groepsonderzoek. In dat onderzoek krijgt het tegengaan van positieve symptomen, waarvoor de dosis hoog genoeg moet zijn, meestal (veel) meer aandacht dan het voorkomen van negatieve symptomen, waarvoor de dosis juist zo laag mogelijk moet zijn. In de praktijk resulteren deze tegengestelde eisen in gemiddelde doseringen die voor een (onbekend) deel van de patiënten niet optimaal en (veel) te hoog zijn en die resulteren in bijwerkingen waar patiënten zeer veel last van hebben.

Belangrijke vragen – wat is voor mijn patiënt het beste antipsychoticum? Wat is de juiste dosering? – kan de arts in de praktijk alleen door middel van trail-and-error goed beantwoorden. Uit het schaarse onderzoek dat naar dosisverlaging van antipsychotica is gedaan blijkt dat patiënten bij wie dosisverlaging van antipsychotica mogelijk is, hier zeer veel baat bij hebben.(1)

Dit laat zien dat dosisoptimalisatie (dosisverlaging) van antipsychotica in de praktijk niet alleen mogelijk is maar ook zeer veel kan opleveren. In de huidige klinische praktijk gebeurt dit echter (te) weinig en zeker niet systematisch omdat instrumenten die de arts en zijn patiënt kunnen helpen om dit samen te doen nooit zijn ontwikkeld. Standaard klinisch (groeps)onderzoek is hiervoor niet geschikt. Om dosisoptimalisatie in de praktijk mogelijk te maken is daarom ander, veel meer geïndividualiseerd onderzoek nodig, bijvoorbeeld in de vorm van n=1 experimenten waarin de patiënt zelf het effect van geleidelijke dosisreductie met behulp van taperingstrips meet door middel van experience sampling methodology (ESM) met behulp van de PsyMate. Besproken zal worden hoe zulke experimenten eruit kunnen zien en wat ervoor nodig is om die mogelijk te maken.

Literatuur

1. Wunderink L. Dosisreductiestrategie in plaats van onderhoudsbehandeling na eerste psychose: op lange termijn tweemaal zo vaak herstel. Tijdschrift voor Psychiatrie. 2014;56(1):61.

Kort CV van Peter Groot
Peter Groot is als onderzoeker en ervaringsdeskundige verbonden aan het User Research Centre van de afdeling Psychiatrie en Psychologie van Maastricht UMC. Hij studeerde scheikunde en promoveerde op een moleculair genetisch onderwerp aan de Vrije Universiteit in 1989. Daarna deed hij jarenlang genetisch onderzoek bij het Nederlands Kanker Instituut en de Universiteit Utrecht. Een ernstige depressie maakte hieraan een einde en leidde tot een deeltijdstudie psychologie bij de Open Universiteit en tot een zoektocht waarin de vraag naar de betekenis en het nut van de huidige psychiatrische diagnostiek een belangrijke plaats inneemt. Vragen over de problemen die zich bij het afbouwen van antidepressiva kunnen voordoen brachten hem in contact met de Stichting Cinderella Therapeutics. Dat contact leidde tot de ontwikkeling van taperingstrips waarmee antidepressiva en andere medicijnen op een verantwoorde manier kunnen worden afgebouwd. Voor de verdere ontwikkeling van de taperingstrips en voor onderzoek naar de dosisoptimalisatie van antipsychotica ontving hij subsidie van het Fonds Psychische gezondheid.
Meer informative over taperingstrips: www.cinderella-tx.org/tapering/