Kennis delen over herstel, behandeling en
participatie bij ernstige psychische aandoeningen

 

Verslag van Masterclass NVP Psychose en verslaving

Masterclass Netwerk Vroege Psychose (NVP)
Psychose en verslaving
20 november 2020
Online event

Door nieuwe coronamaatregelen kon deze Masterclass op 20 november niet op locatie plaatsvinden, maar gelukkig kon het online alsnog doorgang vinden.

Veel cliënten met een psychotische aandoening gebruiken in meer of mindere mate cannabis, ketamine, lachgas, alcohol, nicotine of een ander verslavend middel. Bij bijna de helft is zelfs sprake van een verslaving. Veruit de meeste ggz-hulpverleners weten dit, maar minder bekend zijn de gevolgen van ‘psychose plus verslaving’. Bij die combinatie is er een grotere kans op terugval in middelengebruik of psychotische klachten, maar ook op tal van andere factoren die een rol kunnen spelen, zoals schulden, dakloosheid en infectieziekten. Het hindert het herstel en kan juist voor een verslechtering zorgen. Omgekeerd is al geconstateerd dat afname van middelengebruik gunstig is voor het herstel. Gek genoeg is dat wel bekend, maar lijken psychiatrische behandelteams en verslavingszorg vaak nog twee gescheiden werelden, terwijl het duidelijk is dat eigenlijk een geïntegreerde behandeling nodig is.

Tijdens de Masterclass werd ingegaan op de ontwikkelingen rond dit thema.

MasterclassNVP2020_WimVeling_screenshot

 

 

 

 

 

 

 

 

De opening was van dagvoorzitter prof. dr. Wim Veling, psychiater en hoofd behandelzaken bij afdeling Psychosen, hoogleraar Psychiatrie bij RUG/UMCG en oprichter van het Netwerk Vroege Psychose. Hij startte met een drietal vragen voor de deelnemers.

Download presentatie

Speciale dank ook aan Prof. dr. Lieuwe de Haan, hoogleraar Psychotische stoornissen, Amsterdam UMC, locatie AMC, die de hele dag optrad als moderator en zo de dialoog met de sprekers mogelijk maakte.

 

 

 

 

 

 

MasterclassNVP2020_Marta Di Forti_screenshot

 

 

 

 

 

 

 

 

De volgende presentatie was van dr. Marta Di Forti, hoofd van de afdeling Social, Genetic and Developmental Psychiatry, Institute of Psychiatry Psychology and Neuroscience in Londen. Zij toonde cijfers van het EUGEI-onderzoek in zes Europese landen in haar presentatie Heavy cannabis use contributes to the incidence of Psychotic Disorders in Amsterdam and across Europe. Naar dit onderzoek was ook al verwezen op de NVP-site.

Download presentatie

MasterclassNVP2020_Albert Batalla Cases_screenshot

 

 

 

 

 

 

 

 

Daarna was de beurt aan dr. Albert Batalla Cases, psychiater en onderzoeker in het UMC Utrecht binnen de zorglijn Diagnostiek en vroege psychose, die sprak over het gebruik van alcohol en stimulantia bij patiënten met psychose, met aandacht voor de behandeling en de afwegingen in het geval van comorbide ADHD. Hij liet zien hoe ook hij tot de conclusie kwam dat psychose en middelengebruik niet afzonderlijk, maar integraal behandeld moeten worden.

Download presentatie

Vervolgens sprak drs. Arjen Neven, psychiater, gespecialiseerd in Integrated Dual Disorder Treatment (IDDT), Centrum Dubbele Problematiek van Fivoor in Den Haag, lid Landelijk Expertise- en Innovatiecentrum Dubbele Diagnose (LEDD), over de stand van zaken omtrent kennis en ervaring op het gebied van diagnostiek en behandeling van dubbele diagnose en hoe de geïntegreerde dubbele diagnose behandeling (IDDT) eruitziet.

Download presentatie

 

 

 

Als vijfde spreker had dr. Jojanneke Bruins, senior onderzoeker bij Lentis, Groningen, het over twee onderzoeken naar gezondheid en welzijn van mensen met psychose die cannabis gebruiken en wat er gebeurt als zij stoppen met het gebruik.

Stoppen met cannabis leidt binnen een jaar tot meetbare veranderingen in psychische en lichamelijke gezondheid, waarbij psychische klachten verminderen, maar lichamelijke klachten toenemen. Tot veranderingen op sociaal gebied (kwaliteit van leven, psychosociaal functioneren) leidt het in die tijd niet, waarschijnlijk omdat door het vaak chronische gebruik daarvoor meer tijd nodig is. Ook al zijn niet alle resultaten – op korte termijn – positief, volgens dr. Bruins is het nog steeds beslist zinvol om bij langdurig zieke cliënten te proberen het cannabisgebruik te beëindigen.

Download presentatie

Video Don’t Blow It! Cannabisgebruik in Psychose

 

Onder de titel Van roken naar niet-roken: brandjes blussen of heilzaam hospitaal sprak dr. Jentien Vermeulen, AIOS psychiatrie, Amsterdam UMC over de stappen die het Amsterdam UMC heeft gezet om het roken te ontmoedigen en uiteindelijk van niet-roken de norm te maken. In oktober 2019 werden uiteindelijk alle rookruimtes van de afdeling psychiatrie gesloten en werd het terrein rondom het gebouw rookvrij gemaakt. Door een behandeling te implementeren voor rokende patiënten en medewerkers, onstond een een verandering van attitude ten aanzien van roken. In haar presentatie ging zij in op het verband tussen roken en psychische aandoeningen en vervolgens op de werkwijze en resultaten voor het ontmoedigingsbeleid.

Download presentatie

 

Daarna was het tijd voor de presentatie van het in opdracht van Kenniscentrum Phrenos en Verslavingszorg Nederland uitgevoerde rapport Ernstige Psychiatrische Aandoeningen en Verslavingen van onderzoeksbureau Mark Bench. Masha Spits van Mark Bench presenteerde de resultaten, met drie aanbevelingen: 1. De randvoorwaarden moeten worden geschapen voor professionals om goede behandeling en begeleiding bij comorbiditeit te bieden, wowel met betrekking tot signaleren als behandelen; 2. Er moeten materialen ontwikkeld en verspreid worden ten behoeve van kennisvermeerdering; 3. Een goede samenwerking tussen aanbieders van zorg bij psychische aandoeningen en aanbieders van zorg bij verslaving is noodzakelijk.

Download presentatie

 

MasterclassNVP2020_Moska De voorlaatste presentatie was van drs. Christina Moska, onderzoeker en promovenda, en Khedy Gorissen BSc, coördinerend onderzoeksassistent, beiden werkzaam bij Parnassia Addiction Research Centre en Brijder Verslavingszorg, Den Haag. Het betrof een Youth In Transition-studie onder jongeren in de verslavingszorg. Moska en Gorissen toonden de cijfers onder de eerste 300 deelnemers en verbonden daar twee conclusies aan: 1. De vroege herkenning van jongeren met een hoog risico op chronische verslavingsproblemen moet verbeteren; en 2. er dient een meer op individuele jongeren toegesneden behandelaanbod in de verslavingszorg ontwikkeld worden.

Download presentatie

 

MasterclassNVP2020_Rob van VeenendaalDe laatste presentatie was van Rob van Vredendaal, MSc, verpleegkundig specialist GGZ, Verslavingszorg Noord Nederland, Heerenveen over het gebruik van urineonderzoek bij mensen met een psychose. Hij stelde dat urineonderzoek gevolgd door zelfrapportage leidt tot verbetering van het zelfbeeld en zelfinzicht, omdat de patiënt kan aantonen eerlijk te zijn waardoor het zelfvertrouwen en vertrouwen van belangrijke anderen toeneemt. Daarbij is het wel van belang dat sprake is van een betrokken en laagdrempelige behandelrelatie en autonomie over de inzet van urineonderzoek en zelfrapportage. Daarmee hebben urineonderzoek en zelfrapportage hebben een destigmatiserend effect wat leidt tot empowerment.

Download presentatie

Confidental Infomation