De vlugge toepassing van de IRB
Het overzicht behouden
Een ervaringsdeskundige als co-docent
Inhoud workshop

De Vlugge Variant is een verkorte uitgave van de methodiek van de Individuele Rehabilitatie Benadering (IRB) zoals die is ontwikkeld door het Center for Psychiatric Rehabilitation in Boston en is geïntroduceerd in Nederland door de Stichting Rehabilitatie '92 in Rotterdam.

De kern van deze benadering wordt het beste samengevat in de missie van rehabilitatie.
Mensen met psychiatrische beperkingen helpen om beter te functioneren, zodat zij met succes en tevredenheid kunnen wonen, werken, leren of sociale contacten hebben in de omgeving van hun keuze met zo min mogelijk professionele hulp.

De methodiek is gericht op het ondersteunen van cliënten bij het stellen en verwezenlijken van hun eigen doelen.

De vlugge toepassing van de IRB

De IRB biedt een uitgebreide handleiding voor gesprekstechnieken en de stapsgewijze aanpak van de verschillende fasen van het stellen en verwezenlijken van een rehabilitatiedoel. Om je deze technieken helemaal eigen te maken zijn meerdere trainingen noodzakelijk en veel oefening.

Dit is tegelijkertijd de kracht en de zwakte van IRB. Weliswaar krijgen hulpverleners een scala aan technieken aangereikt om de cliënt te ondersteunen in het rehabilitatieproces. Maar om hier goed mee te werken dient de hulpverlener de hele methodiek ook goed te beheersen om onderdelen soepel in de praktijk toe te kunnen passen. Voor een beginnend rehabilitatiewerker is dit niet eenvoudig. Daardoor wordt de praktijk van beginners bij rehabilitatietrajecten vaak gekenmerkt door ofwel de methodiek star toepassen, wat kan verworden tot het gezamenlijk formulieren invullen. Ofwel de hulpverlener schuift de methodiek geheel aan de kant om verder te gaan ‘op zijn gevoel’ en daarbij wordt vaak het vertrouwde traditionele spoor gevolgd waarbij vooral de hulpverlener (in plaats van de cliënt), richting en tempo aangeeft.

In Altrecht zijn veel hulpverleners geschoold in een of meerdere onderdelen van de IRB. Maar in de praktijk blijkt het vaak lastig om dit toe te passen. Hier zijn verschillende redenen voor, onder meer dat het geleerde IRB-onderdeel niet lijkt aan te sluiten op de vraag van de cliënt of omdat de werker door de vele details en formulieren het overzicht verliest. Ook gaat door de wisseling van personeel kennis verloren en moeten nieuwe mensen geschoold worden. In antwoord op deze problemen is binnen Altrecht de Vlugge Variant ontwikkeld waarin de gehele methodiek in verkorte vorm wordt getraind. Het accent ligt op het werken in de praktijk met de meest essentiële onderdelen.

Het vlugge zit enerzijds in de korte duur van de training (4 dagen) en anderzijds in de vlugge toepassing zoals bij korte trajecten als een sportclub zoeken, bij mijn dochter op bezoek gaan, kleding kopen.

Het overzicht behouden

Met de Vlugge Variant krijgt de hulpverlener zicht op het totale rehabilitatietraject, en worden belangrijkste vaardigheden getraind van elk IRB onderdeel. Hierbij maken we gebruik van een wegwijzer, de Rehabilitatiewizard genaamd. Met behulp van de rehabilitatiewizard wordt geoefend in het aansluiten bij het proces van de cliënt (wanneer gebruik je welk rehabilitatieonderdeel?).

Bij de Vlugge Variant wordt meer aandacht besteed aan het leren begrijpen waar elk IRB-onderdeel om draait dan aan de gedetailleerde methodische uitwerking. De IRB wordt meer terugvertaald naar het normale dagelijkse taalgebruik en met behulp van korte handzame schema’s in een aantal overzichtelijke stappen samengevat.

Deze training vervangt niet de opleiding tot IRB specialist, maar geeft handvaten om snel aan de slag te gaan. Het is noodzakelijk om cursisten die de training gevolgd hebben, daarna  werkbegeleiding aan te bieden door een IRB-specialist. Ook is het belangrijk dat de organisatie al enigszins is ingericht op rehabilitatie: bijvoorbeeld: krijgen cliënten de mogelijkheid om eigen keuzes te maken op alle levensgebieden, is er in de dagelijkse routine ruimte voor individuele gesprekken. krijgen werkers voldoende ondersteuning bij het werken met rehabilitatie.

De training is vooral geschikt voor hulpverleners die snel met de methodiek uit de voeten moeten kunnen en voor mensen die al geschoold zijn in een van de IRB-modulen: Stellen van een Doel en of Doelvaardigheid en die het overzicht missen op het totale traject. Daarnaast leent de Vlugge Variant zich heel goed als opfriscursus.

Een ervaringsdeskundige als co-docent

Rehabilitatie is meer dan een techniek voor hulpverleners. In deze compacte training ligt de nadruk vooral op wat hulpverleners moeten doen om de cliënt te ondersteunen. Daarbij loop je het risico te weinig oog te hebben voor wat dit betekent voor de cliënt. In Altrecht werd daarom de cursus gecombineerd met een onderdeel over herstel verzorgd door een ervaringsdeskundige, als co-docent. Het proces van herstel is een persoonlijke ontwikkeling, van leren leven met de gevolgen van een ernstige psychiatrische stoornis, waarin iemand zich opnieuw moet oriënteren op waarden, doelen en overtuigingen. Het kan niet genoeg benadrukt worden dat rehabilitatie tot doel heeft dit herstelproces te ondersteunen en niet om het te stroomlijnen langs de in de cursus geleerde modulen. Daarom is een dergelijke combinatie bijzonder waardevol.

Inhoud workshop

We geven een presentatie van de Vlugge Variant van de Individuele Rehabilitatie Benadering (IRB). De Vlugge Variant is bedoeld om cursisten in korte tijd basale kennis en praktische handvatten te verschaffen om relatief eenvoudige rehabilitatietrajecten te kunnen begeleiden. In de workshop geven we inzicht in de opzet van deze 4 daagse cursus, en zullen we met een onderdeel van de methodiek laten zien hoe deelnemers wordt geleerd om met de basisprincipes te werken.

We zullen ook aandacht besteden aan de voorwaarden om deze Vlugge Variant succesvol te gebruiken als scholingsinstrument.

Voor het volgen van de workshop is kennis van de methodiek van de IRB niet vereist.