KWALITEIT VAN INTERVENTIES IN HET REHABILITATIEPROCES IN ONDERZOEK EN ONTWIKKELING id-185-136

Inleiding

Het vaststellen van de kwaliteit van ingezette interventies in het rehabilitatieproces is lastig. Wat werkt voor de ene cliënt, werkt niet voor de ander. Is het de activiteit die bepalend is voor de kwaliteit of is het contact bepalend?

DaAr ( Dagbesteding en Arbeidsrehabilitatie GGZ te Apeldoorn) en Stg. Werkpost (Arbeidsreïntegratie- en interventiebedrijf te Eindhoven), zijn bezig met onderzoek en ontwikkeling van de kwaliteit van ingezette interventies in het arbeidsrehabilitatieproces. Beide instellingen gaan uit van een goede balans tussen vaardigheden, uitdagingen en wensen. Beide hechten een groot belang aan assessment als interventie. Beide maken gebruik van Melba als meetinstrument voor vaardigheden van de cliënt. Beide zijn bezig met onderzoek en ontwikkeling. Werkpost op het gebied van de kwaliteit en de voorspellende waarde van GroeiAssessment. DaAr onderzoekt de effecten van ingezette interventies in het proces van de cliënt.

Waarom onderzoek?

Op dit moment vinden vele wettelijke veranderingen plaats die grote invloed hebben op (arbeids)reïntegratieprocessen. Veranderingen die gevolgen hebben voor cliënten, hun kansen, hun inkomen, hun trajecten, hun toekomst, op korte en zeker op lange termijn. Zo is de eis van passende arbeid veranderd in gangbare arbeid. Maar wat is dat dan, wie bepaalt dat en vooral: hoe wordt dat dan bepaald en hoe kom je daar? Wij vinden onderzoek op dit terrein een noodzaak en proberen middels groeiassessment en interventies het begrip gangbare arbeid in relatie tot het individu handen en voeten te geven.

Visie op reïntegratie van mensen met psychische problemen.

Psychische problemen ontstaan vaak door de druk van de maatschappij, de omgeving, het werk, de eisen die gesteld worden of iemand aan zichzelf stelt in relatie tot de persoonlijke kenmerken. De problematiek die daaruit kan ontstaan en de manier waarop iemand daar mee omgaat verschilt per persoon. Dit is afhankelijk van vaardigheden, copingstijl, omgeving, steun vanuit sociaal en professioneel netwerk, medische status, mogelijkheden, lichamelijke conditie, arbeidsidentiteit en eigen effectiviteit. Vanuit de mogelijkheden, de motivatie en mate van regie die iemand zelf kan hanteren wordt samen met de cliënt gezocht naar de juiste plek om te kunnen Zijn.

Methodiek

Bij mensen met psychische problemen is het van belang om te zoeken naar de juiste balans.
De balans is belangrijk om te komen tot activiteit. Als er geen sprake is van balans dan is er geen evenwicht, geen stabiliteit. Dit kan leiden tot stress en psychische klachten.
Wij onderscheiden verschillende balansen die in een mens gelegen zijn. In de trajecten, waarbij het individu de ondersteuning of begeleiding nodig heeft om te komen tot zelfstandig werk, zijn drie balansen belangrijk:

1. Vaardigheden en uitdaging,
2. Ik & Ander,
3. Ontwikkeling & Status-quo
   

Flow

Flow is die situatie, die ontstaat als men opgaat in een activiteit, een duidelijk doel voor ogen heeft, nauwelijks tijdsbesef heeft en geen problemen ervaart. Je voelt je sterk, alert, de situatie meester en op de top van het presteren. De balansen zijn goed. Als je Flow ervaart is er een goede balans tussen de uitdaging en de vaardigheden die iemand heeft. ( M.Csikszentmihalyi, 2003) Belangrijk binnen het proces van reïntegratie is het vinden van die activiteiten, die uitdaging en die vaardigheden, passend bij de persoon.

Assessment

Beslissingen in het (re)integratieproces en interventies dienen gebaseerd te zijn op vastgelegde feiten met betrekking tot wensen, affiniteiten, mogelijkheden, gedrag en functioneren van het individu. Het functioneren en het gedrag binnen het (re)integratietraject wordt gezien als een voorspellende factor voor het functioneren in een toekomstige arbeidssituatie, of het opnieuw gaan functioneren in de oude werksituatie; het toekomstig arbeidsgedrag. Om duidelijk zicht te krijgen op het functioneren en dit bovendien voor de persoon zelf inzichtelijk te maken is assessment een noodzaak.

Om greep te krijgen op de eigen (levens)loopbaan of het (re)integratieproces zijn arbeidsidentiteit en eigen effectiviteit essentieel. Assessment kan zich binnen het (re)integratietraject dan ook niet beperken tot een momentopname van aanwezige kennis en/of vaardigheden.

• Wij zien assessment in het kader van (re)integratie dan ook als een cyclisch proces, dat in alle integratiefases door blijft lopen en dat de (aspirant) werknemer telkens weer een stapje dichter brengt bij het benutten van zijn/haar mogelijkheden.

Wij willen hierbij de term ‘Groeiassessment’ (GA) introduceren. Groeiassessment moet voorzien in de mogelijkheden om de sterke kanten van de (aspirant) werknemer aan te geven. Daarbij is de koppeling naar enerzijds de sociale omgeving en anderzijds persoonlijke interesses en behoeftes onmisbaar.

GA kan gezien worden als het werken volgens een bepaalde methodiek, waarbij die items die van belang zijn voor het toekomstig arbeidsmatig functioneren worden getraind, ontwikkeld, vastgelegd, en/of gevolgd. Het is essentieel dat de gevolgde werkwijze een motiverend effect heeft op de visie van de (aspirant) werknemer ten aanzien van het belang van arbeid binnen de persoonlijke toekomstplanning.

Het is onze ervaring dat het bij de betrokken cliënten veelal om gecompliceerde problematiek gaat, vaak in combinatie met zelfbeeldproblematiek, waarbij alleen gesprekken of observaties in één situatie onvoldoende zicht geven op mogelijkheden, benodigde begeleiding of wenselijkheid van interventies.

Melba

Melba staat voor methodisch handelen in het kader van arbeidsrehabilitatie of –(re)integratie. De afkorting "Melba" is de afkorting van "Merkmale zur Eingliederung von Leistungsgewandelter und Behinderter in Arbeit." Het systeem is in Duitsland aan de Universiteit van Siegen al sinds 1986 in ontwikkeling. Melba biedt zicht op 29 aspecten die te maken hebben met cognitief functioneren, sociale kenmerken, kenmerken voor de manier van werkuitvoering, communicatieve en psychomotorische kenmerken. Dit worden sleutelkwalificaties genoemd. Ongeacht het soort werk (of activiteiten), of het niveau van dat werk, moet men in een arbeidssituatie in een bepaalde mate over deze sleutelkwalificaties beschikken (zelfs als het om handelingen in het kader van dagactiviteiten gaat).

Om mensen aan een adequate arbeidsplaats te helpen moet de kennis over relevante aspecten van het werk, samenkomen met de kennis over relevante kennis m.b.t. het individu met zijn/haar mogelijkheden en beperkingen voor het werk. Er dient een vergelijking tot stand te komen tussen capaciteiten van de persoon en de eisen van de functie. MELBA is een methode om enerzijds het documenteren van de capaciteiten van een persoon en anderzijds het documenteren van de eisen van het werk mogelijk te maken. Het systeem MELBA maakt het mogelijk een beoordeling te geven van uitsluitend psychische, voor het werk relevante kenmerken.

Door het in schaal onderbrengen en uitvoeren van analyses voor het opstellen van de profielen, is MELBA een op capaciteiten georiënteerd instrument dat een focus op de beperkingen van een persoon verhindert.